Çfarë është Shqipëria e Vogël në Bronx?

— Shqipëria e Vogël në Bronx njihet zyrtarisht nga qyteti i New Yorkut, pas publikimit të një harte nga administrata e Kryetarit Zohran Mamdani që përfshin 30 enklava emigrantësh në pesë bashkitë, promovuar para Kupës së Botës FIFA 2026. Krahas Chinatown-it, Ukrainës së Vogël, Haitit të Vogël dhe Guyanës së Vogël, kjo njohje erdhi pas polemikave për përjashtimin fillestar të Italisë së Vogël, por vendi i Shqipërisë së Vogël nuk u vu në dyshim.

Komuniteti ka rrënjë të tre gjeneratave. Pionierët e parë ishin shqiptarë nga Mali i Zi (Ulqini, Tivari, Gucia dhe malësia e Veriut) që mbërritën pas Luftës së Dytë Botërore, të ndjekur nga shqiptarë të Kosovës. Ata u vendosën në Pelham Parkway, Belmont dhe Morris Park, duke punuar në ndërtim dhe shërbim ushqimor, shpesh te italo-amerikanët, me të cilët ndajnë afri kulturore dhe lidhjet arbëreshe. Në vitet 1990, një valë e dytë refugjatësh erdhi nga Lufta e Kosovës (1998-99), shpërbërja e Jugosllavisë (1992) dhe kolapsi i skemave piramidale në Shqipëri (1997). Kisha e Zojës së Shkodrës (themeluar më 1969) dhe organizata patriotike VATRA (themeluar më prill 1912 nga Fan S. Noli dhe Faik Konica) u bënë shtyllat e komunitetit.

Sot, Shqipëria e Vogël është shtëpi e mbi 100,000 shqiptarëve në New York dhe mbi 60 bizneseve shqiptaro-amerikane. Shqiptarët zotërojnë deri në një të tretën e ndërtesave private në Bronx, duke transformuar Arthur Avenue. Tre rrugë mbajnë emrat e Nënë Terezës, Fan Nolit dhe Gjergj Kastriot Skënderbeut (kjo e fundit e inauguruar më 2022 në këndin e Crescent Avenue dhe Adams Place, me mbështetjen e Mark Gjonajt dhe Kryetarit Eric Adams, i cili i quajti shqiptarët 'vëllezër dhe motrat e mi').

Më shumë se një simbol, njohja zyrtare nga Zyra e Kryetarit për Çështjet e Imigrantëve vendos kontributin e shqiptarëve në skenën botërore para Kupës së Botës 2026, si një komunitet i formuar nga historia, vështirësia dhe shtëpia.

Burim: Dielli (Vatra, SHBA), https://gazetadielli.com/shqiperia-e-vogel-ne-bronx-nje-komunitet-i-formuar-nga-historia-veshtiresia-dhe-shtepia/

— Redaksia ZHURMA