Sa dekada duhen që Shqipëria të arrijë nivelin ekonomik të BE-së?

TIRANË — Ballkani Perëndimor konvergon me BE-në në ligje e rregullore, por ecën shumë më ngadalë ekonomikisht e socialisht. Instituti i Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (wiiw) analizoi tetë shtylla—ekonominë, politikat sociale, shëndetësinë, arsimin, qeverisjen, mjedisin, digjitalizimin, infrastrukturën—duke nxjerrë gjetje alarmuese për rajonin.

Shqipëria arrin 30.2% të mesatares ekonomike të BE-së, renditet në mesin e grupit, pas Serbisë dhe Malit të Zi. Vitin e fundit, Shqipëria bëri një nga përparimet më të shpejta të rajonit, njësoj si Serbia, me nga 2.1 pikë përqindje secila. Me ritmet aktuale, do t'i duheshin 53 vjet për të arritur standardin ekonomik mesatar të BE-së.

Mali i Zi kryeson rajonin ekonomikisht, me 42.2% të nivelit europian, ndjekur nga Serbia me 41.7%. Megjithatë, asnjë vend nuk arrin as gjysmën e nivelit mesatar të BE-së. Kosova mbetet në fund, me vetëm 25.7% të standardit europian.

Konvergjenca ekonomike mbetet një objektiv shumë i largët. Serbia do të ketë nevojë për rreth 35 vjet në ritmin aktual, Mali i Zi për 72 vjet. Kosova, Bosnjë-Hercegovina dhe Maqedonia e Veriut do të duhet të presin më shumë se një shekull.

Raporti nxjerr në pah se pengesa nuk është vetëm ritmi i rritjes, por cilësia e modelit ekonomik. Ekonomitë rajonale mbështeten në konsum, ndërtim, turizëm dhe remitanca, jo në aktivitete me vlerë të lartë, inovacion apo kapital njerëzor. Ky model sjell rritje, por jo mjaftueshëm për të mbyllur hendekun me BE-në.

Në çështjet sociale, Kosova befason duke qenë më afër BE-së, me rreth 19 vjet në këta tregues. Serbia dhe Shqipëria janë tashmë rreth tre të katërtat e nivelit të BE-së (75.8% dhe 76.9%), por do të duhet përkatësisht 51 dhe 71 vjet për ta arritur atë. Bosnjë-Hercegovina po largohet në vend që t'i afrohet.

Digjitalizimi është historia më e suksesshme, me disa vende që mund të arrijnë standardet europiane brenda pak vitesh. Por infrastruktura e mjedisi mbeten pengesat më të mëdha, me afate që në disa vende kalojnë një shekull. Rajoni mbetet mirë në treguesit e pabarazisë, ku shumica arrijnë rreth 90% të standardit europian.

Burim: Monitor
— Redaksia ZHURMA