Pse shpërngulja e shqiptarëve në Turqi u nxit nga politikat jugosllave?

PRISHTINË — 28 qershor 2026. Historiani serb Milivoj Beshlin ka thënë se pas Luftës së Dytë Botërore në Kosovë vazhdoi një klimë mosbesimi dhe represioni ndaj shqiptarëve, ndërsa shpërngulja e popullsisë drejt Turqisë, sipas tij, u nxit nga politikat e autoriteteve jugosllave.

Në një bashkëbisedim në podcastin PIKË me publicistin Veton Surroi, Beshlin u shpreh se, pavarësisht zhvillimeve thelbësore si përdorimi i gjuhës, shtypi, shkrim-leximi dhe shkollat në gjuhën shqipe, në 15 vitet e para të Jugosllavisë së re ekzistonte një mosbesim i madh ndaj Kosovës dhe popullsisë shumicë shqiptare. “Ka disa zhvillime thelbësore si përdorimi i gjuhës, shtypi, shkrim-leximi dhe shkollat në gjuhën shqipe, por në thelb ende ekziston një mosbesim i madh ndaj Kosovës dhe popullsisë shumicë shqiptare”, ka thënë ai.

Sipas Beshlinit, kulmi i kësaj politike u shënua me Procesin e Prizrenit dhe aksionin e mbledhjes së armëve në vitet 1954-1955. Ai deklaroi se represioni nuk preku vetëm popullsinë, por edhe udhëheqësit shqiptarë të Luftës Nacionalçlirimtare.

Në këtë kontekst, Surroi përmendi se Procesi i Prizrenit synonte edhe figura të rëndësishme politike, përfshirë Fadil Hoxhën.

Historiani serb vlerësoi se rreth 240 mijë persona u shpërngulën drejt Turqisë gjatë kësaj periudhe, numër që sipas tij ishte dukshëm më i madh sesa shpërnguljet e periudhës së Mbretërisë së Jugosllavisë.

“S’ishte spastrim etnik klasik, siç do ta parafytyronim sot, por ishte një nxitje e shpërnguljes”, u shpreh Beshlin, duke shtuar se në disa dokumente të kohës autoritetet jugosllave shtronin pyetjen nëse masat e ndërmarra po e inkurajonin tepër emigrimin dhe nëse ato mund të konsideroheshin diskriminuese.

Artikulli i Koha.net përfshin edhe një thirrje për mbështetje financiare të gazetarisë profesionale, theksojnë se “1 euro e bën dallimin” për pavarësi dhe besueshmëri.

Burim: Koha.net, https://www.koha.net/arberi/beshlin-shperngulja-e-shqiptareve-ne-turqi-pas-luftes-se-dyte-boterore-u-nxit-nga-politikat-jugosllave
— Redaksia ZHURMA