Çfarë fshihet pas dhimbjes që quajmë 'dhimbje kockash'?
Reumatologu Avni Kryeziu shpjegon si reumatizmi inflamator ngatërrohet me sëmundje ortopedike, diskale e neurologjike — dhe cilat shenja e zbulosin herët.
PRISHTINË — "Dhimbja e kockave" është shprehja që shumë pacientë përdorin për çdo shqetësim trupor, por internist-reumatologu Dr. Avni Kryeziu tërheq vëmendjen: pikërisht ky thjeshtim sjell ngatëresa të rëndësishme diagnostike. Dhimbjet që atribuohen problemeve ortopedike, neurologjike apo mungesës së vitaminave mund të jenë simptoma të sëmundjeve inflamatore reumatike ose autoimune.
Dallimi kyç mes dhimbjes reumatike inflamatore dhe asaj degjenerative qëndron në kohën e shfaqjes. Reumatizmi inflamator shkakton dhimbje në qetësi dhe në fillim të aktivitetit fizik, ndërsa ai degjenerativ intensifikohet gjatë lëvizjes dhe qetësohet me pushim. Asnjë lloj dhimbjeje nuk mund të dallohet me siguri vetëm nga përshkrimi i pacientit — nevojiten ekzaminimi klinik dhe metodat diagnostike.
Numri i sëmundjeve reumatike shkon ndërmjet 150 dhe 200 entitete diagnostike, të ndara kryesisht në inflamatore dhe degjenerative. Sëmundjet degjenerative shpesh ngatërrohen me probleme ortopedike dhe trajtohen nga të dyja disiplinat, kurse problemet muskulore e neurologjike dallohen sipas pranisë ose mungesës së ndjeshmërisë dhe natyrës specifike të dhimbjes.
Rreziku real qëndron te fazat fillestare: sëmundjet reumatike serioze shpesh fillojnë me lodhje, plogështi dhe dhimbje të lehta trupore — simptoma që pacientët i lidhin me ftohjen, moshën apo mungesën e vitaminave. Kjo i vonon shumë herë diagnostikimin; vetëm me kalimin e kohës simptomat bëhen specifike për sëmundjen konkrete dhe diagnoza bëhet e mundur.
Shenja paralajmëruese kyçe është ngurtësimi i mëngjesit: pamundësia për të lëvizur ose mbledhur gishtat pas zgjimit. Nëse zgjat rreth 15 deri 20 minuta dhe tërhiqet pas fillimit të aktivitetit, tregon zakonisht për sëmundje degjenerative. Por nëse zgjat 30 minuta deri në një orë ose më shumë, është kriter diagnostikues i rëndësishëm për artritin reumatoid dhe sëmundje të tjera inflamatore.
Edhe dhimbja e shpinës, që shumë e shohin si problem disku, mund të fshehë reumatizëm inflamator. Spondiliti dallohet nga hernia diskale pikërisht sepse dhimbja shfaqet në qetësi dhe lehtësohet ose ndalet krejtësisht gjatë aktivitetit fizik — e kundërta e çfarë ndodh me hernien. Kjo ngatërresë diagnostike është arsyeja pse reumatologjia mbetet disiplina kyçe edhe për dhimbjet e shpinës.
Burim: Telegrafi
— Redaksia ZHURMA