Sa biznese në Kosovë drejtohen nga gratë?

PRISHTINË — Edhe pse numri i grave sipërmarrëse në Kosovë ka rritur në vitet e fundit, sfidat në mjedisin e biznesit mbeten të mëdha. Institucionet shtetërore dhe organizatat ndërkombëtare kanë ndërmarrë iniciativa për të inkurajuar gratë, por statistikat zyrtare tregojnë një dallim të theksuar midis bizneseve të drejtuara nga burrat dhe atyre nga gratë.

Sipas platformës elektronike "Bizneset e Hapura", vetëm 11% e bizneseve aktive në Kosovë, ose 23,416 biznese, udhëhiqen nga gratë. Aktivitetet më të përhapura në mesin e grave sipërmarrëse janë sallonet e floktarisë dhe trajtimet e bukurisë, me mbi 3,000 biznese, të ndjekura nga tregtia me pakicë e ushqimit dhe veshjeve.

Ndryshe nga këto sektorë, disa gra kanë filluar të shquhen edhe në fushën e teknologjisë informative. Zana Tabaku, një nga sipërmarrëset e para në këtë sektor, tregon se kompania e saj ka 20 të punësuar. Në fillimet e saj në vitin 2009, ajo u përball me paragjykime se një grua nuk mund të udhëheqë një biznes teknologjik, por me kalimin e kohës këto paragjykime janë zvogëluar.

"Në takime institucionale, shpesh nuk më drejtoheshin mua, por kolegëve meshkuj. Kjo ishte sfiduese, por më vonë u adaptuan se edhe gratë mund të jenë të afta në këtë fushë," thotë Tabaku. Përveç paragjykimeve, një problem tjetër është mungesa e kapitalit, veçanërisht për shkak të mosregjistrimit të pronave në emër të grave.

Mirlinda Kusari-Purrini, drejtoreshë ekzekutive e Shoqatës Afariste të Gruas "SHE-ERA", thekson se mosregjistrimi i pronave pengon gratë të marrin kredi nga bankat komerciale. Normat e larta të interesit i bëjnë gratë të hezitojnë të marrin kredi, pasi nuk janë të sigurta nëse do të jenë në gjendje të mbulojnë kamatën dhe të zhvillojnë biznesin njëkohësisht.

Zana Tabaku konfirmon se nuk ka marrë asnjë grant apo subvencion nga institucionet qeveritare. Ajo filloi biznesin me investime nga diaspora në Angli dhe tashmë kompania e saj gjeneron të ardhura vetë. "Qasja në financa është shumë e vështirë për bizneset e reja," thotë ajo.

Megjithëse numri i bizneseve të drejtuara nga gratë është i vogël, në top 10 bizneset sipas kapitalit në Kosovë, një biznes në sektorin e transportit ajror drejtohet nga një grua. Zyrtarë të qeverisë kanë premtuar vazhdimisht fuqizimin e pjesëmarrjes së grave në biznes.

Burim: Ekonomia Online
— Redaksia ZHURMA