Rezervat valutore në Ballkanin Perëndimor kapin 61.7 miliardë dollarë

Gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor disponojnë së bashku rreth 61.7 miliardë dollarë rezerva ndërkombëtare në vitin 2025, sipas të dhënave të Fondit Monetar Ndërkombëtar. Shqipëria shënoi rritjen më të lartë në përqindje në rajon me 32 për qind, ndërsa Serbia vazhdon të dominojë më shumë se gjysmën e totalit të rezervave valutore të të gjithë rajonit.

Më parë, treguesit e rezervave ndërkombëtare maten nga Fondi Monetar Ndërkombëtar përmes rezervave totale, ku ari vlerësohet me çmimin e tregut i shprehur në milionë dollarë amerikanë. Rezervat valutore shërbejnë si mekanizmi kryesor i mbrojtjes financiare të një ekonomie ndaj goditjeve të jashtme, duke u administruar nga bankat qendrore dhe duke u mbajtur në valuta të huaja, letra me vlerë, ar si dhe aktive të tjera ndërkombëtare.

Sipas të dhënave të publikuara nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, Serbia kryeson në rajon me një diferencë të theksuar, duke arritur në rreth 34.15 miliardë dollarë rezerva në fund të vitit 2025. Kjo shifër përfaqëson një rritje vjetore prej 12 për qind dhe përbën 55.4 për qind të të gjitha rezervave të kombinuara të rajonit. Në vendin e dytë renditet Bosnjë-Hercegovina me rreth 9.42 miliardë dollarë, që përbëjnë 15.3 për qind të totalit, ku të dhënat e saj i përkasin vitit 2024.

Sipas të njëjtave të dhëna, Shqipëria renditet e treta me rezerva totale prej 8.60 miliardë dollarësh në vitin 2025, nga 6.52 miliardë dollarë që kishte në vitin 2024. Stoku i rezervave të Shqipërisë u shtua me 2.09 miliardë dollarë brenda një viti, duke përfaqësuar 13.9 për qind të të gjithë rajonit. Pas saj vjen Maqedonia e Veriut me 5.80 miliardë dollarë dhe një rritje prej 10.5 për qind krahasuar me 5.25 miliardë dollarë në vitin 2024, duke zënë 9.4 për qind të totalit.

Sipas të dhënave zyrtare, Mali i Zi regjistroi 2.20 miliardë dollarë rezerva në vitin 2025, duke shënuar një rritje prej 26.1 për qind nga 1.74 miliardë dollarë një vit më parë. Në fund të renditjes ndodhet Kosova me rreth 1.52 miliardë dollarë në vitin 2025, nga 1.31 miliardë dollarë që kishte në vitin 2024, me një rritje prej 15.7 për qind.

Lidhur me mbulimin e importeve, sipas të dhënave të FMN-së, Shqipëria kryeson në rajon pasi rezervat e saj mjaftojnë për të financuar rreth 7.5 muaj importe mallrash dhe shërbimesh. Serbia renditet e dytë me 6.7 muaj mbulim importesh, e ndjekur nga Bosnjë-Hercegovina me 6.5 muaj. Maqedonia e Veriut ka rezerva të mjaftueshme për 4.4 muaj importe, ndërsa Mali i Zi vlerësohet me 3.5 muaj, duke pasur parasysh se ky vend përdor euron dhe nuk ka monedhë kombëtare. Kosova renditet e fundit me rezerva që mbulojnë rreth 2 muaj importe.

Sa i përket funksionimit të mëtejshëm, rezervat valutore do të vijojnë të përdoren nga bankat qendrore si instrument për ruajtjen e stabilitetit të kursit të këmbimit dhe garantimin e pagesave të detyrimeve të jashtme. Përmes ndërhyrjeve në tregun valutor me blerje ose shitje valutash, autoritetet monetare synojnë të përballojnë krizat e mundshme apo mungesat e përkohshme të valutës në ekonomitë përkatëse.