Remitancat: kostoja e vërtetë fshihet te kursi, jo te tarifa

Është fundi i korrikut dhe në Shtutgart, Cyrih apo Milano dikush po përgatit transfertën e radhës për shtëpinë — zakonisht pak para se të nisë vetë rrugën për pushime. Pyetja që bëhet te sporteli është gjithmonë e njëjta: «Sa është komisioni?» Është pyetja e gabuar. Komisioni është pjesa e vogël dhe e dukshme e kostos. Pjesa e madhe nuk shkruhet askund në faturë.

Tarifa vërtet ka rënë, dhe kjo është lajm i mirë

Banka Botërore e mat, korridor pas korridori, sa kushton dërgimi i parave drejt çdo vendi. Për Shqipërinë kostoja mesatare ra nga 7,17% e shumës në 2018 dhe 7,19% në 2020, në 5,60% në 2023. Për Kosovën rënia është edhe më e fortë: nga 5,08% në 2018 në 3,42% në 2023 — një nga korridoret më të lira në rajon.

Ky nuk është detaj teknik. Në një transfertë prej 500 eurosh, dallimi mes 7,2% dhe 5,6% janë tetë euro. Në dymbëdhjetë transferta brenda vitit, janë gati njëqind euro që mbeten në familje.

Edhe vetë shifra e madhe nuk vjen nga një anketë e vetme: Banka e Shqipërisë kombinon të dhënat e sistemit bankar, raportimet e subjekteve të licencuara dhe anketat me familjet përfituese, siç ka shpjeguar Albanian Post — prandaj rrjedha që regjistrohet zyrtarisht është më e plotë nga ç'mendohet zakonisht.

Por për Shqipërinë, kursi e hëngri të gjithë fitimin

Këtu nis pjesa që nuk shkruhet në faturë. Shqipëria ka lekun, ndaj euroja duhet konvertuar. Dhe brenda një dekade euroja është tkurrur me rreth 30% ndaj lekut: në 2015 një euro blinte rreth 140 lekë, sot blen rreth 96 (Shqiptarja.com, mars 2026).

Aritmetika është e thjeshtë dhe e pamëshirshme. Të njëjtat 500 euro jepnin 70.000 lekë në 2015. Sot japin rreth 48.000 lekë. Diferenca — rreth 22.000 lekë — është tetë herë më e madhe se e gjithë tarifa e transfertës me normën 5,6% (rreth 2.700 lekë). Familja që bën llogari të imta për komisionin prej tre eurosh, por nuk pyet fare se ku dhe me çfarë kursi bëhet konvertimi, po numëron centët dhe po lëshon dhjetëmijëshet.

Një sqarim i domosdoshëm, që të mos keqkuptohet: forcimi i lekut nuk është tarifë që e mbledh dikush. Është lëvizje makroekonomike, jo vjedhje, dhe as operatori as banka nuk e fusin atë diferencë në xhep. Por për familjen që shpenzon në lekë, efekti në xhep është i njëjtë — dhe pikërisht prandaj meriton vëmendjen që sot i kushtohet komisionit.

Kosova e ka problemin e kundërt

Në Kosovë euroja është monedha zyrtare. Nuk ka konvertim, pra nuk ka humbje kursi — dhe kjo shpjegon pjesërisht pse Banka Botërore e mat korridorin drejt Kosovës më lirë se atë drejt Shqipërisë. Aty e gjithë kostoja mblidhet në një pikë të vetme: te operatori që zgjidhni.

Sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës të raportuara nga Klina.info, burimet kryesore të remitancave për Kosovën mbeten Gjermania, Zvicra, Italia dhe Austria — korridore ku konkurrenca mes operatorëve është e fortë dhe ku dallimet mes tyre janë reale, jo kozmetike.

Tri gjëra praktike për këtë javë

1. Krahasoni koston totale, jo komisionin. Banka Botërore mban një bazë të dhënash publike dhe falas, Remittance Prices Worldwide, ku çdo korridor çmohet operator pas operatori. Rregulli i artë: një ofertë «zero komision» pothuajse gjithmonë e rikthen diferencën te kursi që ju jep.

2. Nëse dërgoni drejt Shqipërisë, pyesni ku bëhet konvertimi. Krahasoni kursin që ju ofron operatori me kursin zyrtar të Bankës së Shqipërisë atë ditë. Një lek diferencë duket asgjë; mbi 500 euro janë 500 lekë, në një transfertë të vetme.

3. Nëse operatori juaj ka tarifë fikse, bashkojini transfertat. Një tarifë fikse peshon tri herë më shumë kur e ndani shumën në tri dërgesa të vogla. Kjo nuk vlen te operatorët që faturojnë vetëm në përqindje — prandaj hapi i parë është të dini se cilën strukturë çmimi keni përpara.

Kur kjo këshillë nuk vlen

Nuk vlen njësoj kudo, dhe është e ndershme ta themi. Për Kosovën pika e dytë bie fare: nuk ka konvertim për të kontrolluar. Krahasimi i vitit 2015 me 2026 gjithashtu nuk është mollë me mollë — bashkë me kursin kanë lëvizur edhe pagat edhe çmimet, dhe një lek më i fortë i lirëson importet, që në Shqipëri zënë pjesën dërrmuese të raftit të dyqanit. Pra familja humbet në konvertim dhe fiton diku tjetër; ajo që nuk duhet bërë është të shpërfillet krejt njëra anë e llogarisë.

Ka edhe një kurth që duket si kursim: paratë e dërguara «me dorë», me një kushëri që kthehet në gusht. Duken falas, por nuk lënë asnjë gjurmë nëse humbasin, dhe në kufi shuma mbi 10 mijë euro duhet deklaruar — rregullat e Doganës dhe sanksionet për mosdeklarim i kemi shtjelluar veçmas.

Dhe nëse pyetja e radhës është se ku shkojnë këto para pasi mbërrijnë, fondi pensional dhe fatura e rrymës janë dy vendet ku pikërisht të njëjtat llogari të vogla bëjnë dallimin.

Burimet:

• Shqiptarja.com — remitancat 2025 arritën 1,119 miliardë euro, dhe euroja ra nga 140 në 96 lekë brenda dekadës
• Albanian Post — 532 milionë euro në gjysmën e parë të 2025-s dhe metodologjia matëse e Bankës së Shqipërisë
• Banka Botërore — kostoja mesatare e dërgimit të remitancave drejt Shqipërisë, seri vjetore
• Banka Botërore — remitancat si përqindje e PBB-së për Kosovën dhe Shqipërinë
• Remittance Prices Worldwide — baza publike e Bankës Botërore për çmimet e çdo korridori
• Klina.info — të dhënat e BQK-së për remitancat dhe vendet kryesore burimore të Kosovës

— Redaksia ZHURMA