Ramabaja: Kosova të përdorë buxhetin e Mbrojtjes sipas doktrinës së re

Në projektbuxhetin e vitit 2027, Qeveria e Kosovës ka paraparë mbi 224 milionë euro për Ministrinë e Mbrojtjes, ndërsa buxheti i përgjithshëm i shtetit arrin në 4.27 miliardë euro. Rritja dhe forcimi i kapaciteteve vijnë në një kohë kur lufta në Ukrainë po ndryshon mënyrën se si shtetet e konceptojnë sigurinë dhe organizimin ushtarak.

Lidhur me rëndësinë e këtyre investimeve, profesori dhe doktori Sadri Ramabaja ka folur për gazetën “Bota sot”, duke theksuar se modernizimi nuk duhet të kufizohet vetëm te blerja e armatimit. Sipas tij, vendi duhet të ndërtojë një doktrinë të re mbrojtëse, të përshtatur me karakterin e një shteti të vogël dhe sfidat e sigurisë në shekullin XXI. Ai vlerëson se fuqia ushtarake nuk përcaktohet vetëm nga numri i ushtarëve dhe armatimi, por edhe nga teknologjia, inteligjenca, logjistika dhe aftësia për t'u përshtatur në fushëbetejë.

Duke analizuar përvojat nga Ukraina, Ramabaja ka deklaruar se koncepti aktual i mbrojtjes kërkon rishikim të thellë: «Lufta në Ukrainë nuk po ndryshon vetëm sistemet e armatimit, mënyrën e përdorimit të forcës apo strukturën e fushëbetejës. Mbi të gjitha, po detyron shtetet të rishikojnë doktrinat mbi të cilat mbështetet mbrojtja e tyre. Kjo e bën të pashmangshme pyetjen për Kosovën: A është koncepti ynë aktual i mbrojtjes i përshtatur me luftën që po lind para syve tanë? Kjo nuk është thjesht çështje e numrit të ushtarëve, të mjeteve të blinduara apo të dronëve që mund të blihen. Është çështje doktrine».

Duke qenë se Kosova ka territor dhe burime të kufizuara, profesori shton se vendi nuk mund të ndjekë të njëjtin model të fuqive të mëdha, por duhet të zhvillojë një sistem mbrojtës asimetrik. Siç është shprehur ai, «një shtet i vogël nuk mund ta fitojë garën e armatimeve në të njëjtën mënyrë si një fuqi e madhe, por ai mund të ndërtojë një doktrinë asimetrike të mbrojtjes që e pengon agresionin, e rrit koston e tij, e shpërndan fuqinë mbrojtëse dhe e bën të vështirë neutralizimin e shtetit».

Në këtë kuadër, sipas vlerësimit të tij, një rëndësi e veçantë duhet t'i jepet përdorimit të dronëve, inteligjencës artificiale, luftës elektronike dhe sistemeve kundër mjeteve pa ekuipazh. Megjithatë, profesori ka nënvizuar se pajisjet kërkojnë integrim të duhur: «Ushtria e së ardhmes nuk do të matet vetëm me numrin e mjeteve që posedon, por edhe me shpejtësinë me të cilën ajo mëson dhe përshtatet. Droni nuk është doktrinë. Droni është produkt i një doktrine që e kupton teknologjinë, informacionin dhe adaptimin si pjesë të fuqisë luftarake».