Pse zgjedhjet e parakohshme janë bërë 'strategji daljeje' për partitë?
Si politikanët e Kosovës e shndërrojnë krizën institucionale në rutinë, duke dëmtuar ekonominë dhe besimin në demokraci?
PRISHTINË — Politika kosovare ka normalizuar jonormalitetin: bllokadat institucionale nuk shihen më si krizë, por si rutinë e përditshme. Zgjedhjet e parakohshme, dikur mekanizëm i rrallë për zgjidhje të krizave, janë bërë strategji standarde për t'i shpëtuar përgjegjësisë, shkruan Gazeta Dukagjini.
Liderët flasin për mundësinë e zgjedhjeve të reja me një qetësi shqetësuese, sikur ato të mos kushtojnë miliona euro dhe muaj të humbur pa institucione funksionale. Çdo cikël i tillë dëmton ekonominë, investimet, administrimin publik dhe besimin e qytetarëve në demokraci — por për partitë, zgjedhjet janë thjesht një "strategji daljeje" kur nuk arrijnë të ndërtojnë shumicë ose të bashkëpunojnë.
Kur interesat partiake mbizotërojnë mbi atë publik, zgjidhja më e lehtë nuk është dialogu, por rikthimi në urnat e votimit. Votuesit, megjithatë, nuk kërkojnë zgjedhje të reja — ata kërkojnë institucione që funksionojnë. Por partitë që kërkojnë besimin e tyre çdo katër vjet janë pikërisht ato që e zhvlerësojnë votën kur rezultati nuk u përshtatet.
Në vend të kompromiseve, preferohet përplasja; në vend të institucioneve stabile, narrativa e fajësimit. Sulmet e ndërsjella janë bërë po aq të zakonshme sa deklaratat për përgjegjësi. Njëra palë e quan tjetrën "tradhtare", ndërsa tjetra akuzon për "kapje të shtetit" — por idetë konkrete dhe projektet për bashkëpunim mungojnë.
Çdo ditë pa institucione funksionale është një ditë më shumë që qytetarët presin shërbime, bizneset presin vendime, investitorët presin siguri. Ndërkohë, politikanët vazhdojnë konferencat për media, udhëtimet dhe debatet televizive, pa e ndjerë pasojën e bllokadave që vetë i prodhojnë. Qytetarët, nga ana tjetër, presin dokumente, reforma dhe shpresa — por vetëkënaqësia e klasës politike ka bërë që krizat të shihen si fitore propagandistike, jo si dështime.
Kosova humb më shumë sesa mandate qeverisëse: humb mundësi zhvillimi, besueshmëri ndërkombëtare, investime dhe energji shoqërore. Humbet besimi i të rinjve se ky vend mund të funksionojë normalisht. Demokracia, megjithatë, nuk përfundon me numërimin e votave — ajo fillon pikërisht atëherë, me përgjegjësinë për të ndërtuar institucione dhe për të gjetur zgjidhje edhe kur janë të vështira.
Kompromisi nuk është dobësi, por domosdoshmëri në demokraci. Askush nuk fiton gjithçka, as nuk humb gjithçka. Por në Kosovë, kompromisi është shndërruar në "fjalë të ndaluar" — çdo lëshim quhet tradhti, çdo bashkëpunim dorëzim. Partitë flasin vetëm me elektoratet e tyre, duke harruar se qeverisja bëhet për të gjithë. Ndërkohë, qytetarët përballen me çmime të larta, pasiguri ekonomike dhe mungesë perspektive, ndërsa politikanët vazhdojnë të sillen sikur koha të mos kishte rëndësi.
Burim: Gazeta Dukagjini
— Redaksia ZHURMA