Pse analogjia e protestave Tiranë-Beograd mund të na mashtrojë?

TIRANË — Sllogani „Vuçiqi ra, tash e ka radhën Rama“, i dëgjuar gjatë protestave në Tiranë, paraqet një analogji të thjeshtësuar që mund të mashtrojë opinionin publik. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq nuk ka rënë nga pushteti, por vetëm ka paralajmëruar dorëheqjen për t'u kandiduar si kryeministër në zgjedhjet e vitit të ardhshëm.

Ky veprim taktik i presidentit serb ngjan me rokatadën e Vladimir Putinit në vitin 2012, duke dëshmuar se protestat popullore nuk e rrëzojnë lehtësisht një regjim të konsoliduar. Sipas sondazhit të Faktor Plus, SNS-ja e tij do të merrte 47.1 për qind të votave nëse zgjedhjet do të mbaheshin javën e kaluar.

Dallimi thelbësor qëndron te struktura e pushtetit, ku autokracia serbe ushqehet nga vala e pakonsumuar e urrejtjes nacionaliste të luftërave të kaluara. Ndërkaq, autokracia në Shqipëri është një produkt i rrallë global që ngjizet nga ndërveprimi i ngushtë mes politikës, grupeve të narkotrafikut ndërkombëtar, oligarkëve dhe mediave.

Përballë revoltës, pushteti në Beograd përdor armën sonike ruse „topi zanor“ kundër qytetarëve që paralizojnë rrugët. Në Tiranë, kultura politike shfaqet më elastike; qeveria e kryeministrit Edi Rama zgjedh rrugën e bashkëjetesës me protestat me shpresë se ato do të veniten apo do të shndërrohen në rituale.

Dallimi tjetër shfaqet në kohëzgjatjen dhe synimet e vetë organizimeve. Përderisa në Serbi lëvizja ka mbushur dy vjet dhe synon zgjedhjet në kushte ekzistuese, protestat e qytetarëve në Tiranë kanë mbushur vetëm një muaj. Kjo lëvizje shqiptare refuzon të futet në zgjedhje nën kushtet e vjetra.

Opozita e re serbe, e kryesuar nga studentët, synon legjitimitet të madh me rreth 30.7 për qind të votave në zgjedhjet e ardhshme. Ndërkohë, protestuesit shqiptarë po kërkojnë të detyrojnë ndryshime rrënjësore sistemore përpara se të pranojnë të marrin pjesë në çdo lloj procesi elektoral të ardhshëm.

Në fund, largimi i autokratëve nuk arrihet përmes analogjive të thjeshta dhe brohoritjeve pa një program të qartë. Çmontimi i sistemeve kërkon përplasje më të thella institucionale, pasi të dy liderët ballkanikë kanë dëshmuar aftësi të lartë për t'i mbijetuar çdo pakënaqësie popullore në rajon.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA