Pse kërkon Prokuroria Speciale ligje të reja për krimet e luftës?
Mungesa e provave në Serbi dhe ligjet e vjetruara nga ish-Jugosllavia bllokojnë ndjekjen penale të krimeve të luftës.
PRISHTINË — Mungesa e bashkëpunimit juridik ndërkombëtar, ligjet e vjetruara dhe vështirësitë në sigurimin e provave mbeten pengesat kryesore në gjykimin e krimeve të luftës. Kjo u tha sot në panelin "Forcimi i kapaciteteve profesionale", të organizuar nga Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë, me pjesëmarrje nga Prokuroria Speciale, Oda e Avokatëve dhe shoqëria civile.
Ilir Morina, udhëheqësi i Departamentit për Krime të Luftës në Prokurorinë Speciale, tha se vullneti institucional nuk mungon — por sfidat e tejkalojnë atë. "Mungesa e vullnetit nuk është. Ka gatishmëri për të punuar vazhdimisht. Sfidat janë përtej vullnetit. Ne kemi bërë maksimumin brenda kapaciteteve buxhetore dhe institucionale", tha ai.
Problemi ligjor është strukturor: korniza aktuale është ndërtuar për krim të organizuar, jo për krime lufte. "Po punojmë me ligje të vjetra — Kodi i Procedurës i ish-Jugosllavisë nuk është mjaftueshëm i përshtatshëm", tha Morina, duke nënvizuar nevojën për reforma legjislative të synuara.
Bashkëpunimi me Serbinë mbetet pengesa më e madhe. "Të gjitha provat gjenden në Serbi apo jashtë territorit të Kosovës, por edhe të pandehurit", tha Morina. Mungesa e marrëveshjeve juridike me Beogradin dhe me ish-Gjykatën Penale për Jugosllavinë e bën hetimin jashtëzakonisht të vështirë.
Zgjidhja kryesore që po aplikohet është gjykimi në mungesë — "zgjidhja më e mirë", sipas Morinës. Ai theksoi gjithashtu nevojën për një databazë të veçantë të rasteve: informacioni ekziston, por është i shpërndarë dhe duhet centralizuar që t'i shërbejë Prokurorisë Speciale.
Naim Rudari nga Oda e Avokatëve të Kosovës tha se gjykimi në mungesë "është një institut i ri tek ne" dhe kërkon trajnime shtesë. Oda gjen vështirësi në angazhimin e avokatëve, si dhe mungesë trajnimesh nga ekspertë ndërkombëtarë. "Besojmë që në vijim do të mbahen trajnime", tha ai.
Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitare vlerësoi se trajtimi i krimeve të luftës "mbetet një nga sfidat më të rëndësishme dhe komplekse të sistemit të drejtësisë", me ndikim të drejtpërdrejtë në drejtësinë për viktimat dhe luftimin e mosndëshkimit. Pa reforma ligjore dhe bashkëpunim ndërkombëtar, kjo drejtësi mbetet e paplotë.
Burim: Klan Kosova
— Redaksia ZHURMA