Kush po bllokon samitin e NATO-s në Shqipëri?
Rezistenca e administratave të presidentit Trump dhe shpenzimet e ulëta për mbrojtje vendosin në dyshim organizimin e takimit të lartë vitin e ardhshëm.
TIRANË — Planet për organizimin e samitit të radhës të NATO-s në Shqipëri vitin e ardhshëm janë vënë në dyshim, sipas informacioneve të agjencisë "Reuters". Burimet, që përfshijnë një diplomat të NATO-s dhe një zyrtar evropian, tregojnë se pengesa kryesore vjen nga rezistenca e administratës së presidentit Donald Trump.
Kërcënim i realit është zemërimi i Trumpit për shkak të shpenzimeve të ulëta të Shqipërisë në mbrojtje, gjë që mund të shkaktojë tituj negativë në media. Një draft-deklaratë për samitin e ardhshëm në Ankara nuk e përmend më Shqipërinë si vendin pritës, ndryshe nga deklaratat e mëparshme të aleancës.
Në versionin e fundit të dokumentit, udhëheqësit thonë se mezi e presin takimin e radhës, por pa specifikuar kohën apo vendin. Kjo ndryshim vjen në një kohë kur në samitin e Hagës vitin e kaluar, ishte konfirmuar se pas takimit në Turqi, radha do t'i takonte shtetit ballkanik.
Qeveria shqiptare e ka reaguar ndaj këtyre informacioneve duke deklaruar se draftet janë thjesht drafte dhe jo vendime finale, duke theksuar se dokumenti është ende nën negocjim. Shtëpia e Bardhë dhe zyrtarët e NATO-s kanë refuzuar të komentojnë zyrtarisht mbi këtë çështje specifike të organizimit.
Konteksti i tensionit lidhet me zotimin e aleatëve për të shpenzuar 5 për qind të GDP-së brenda një dekade, ku 3,5 për qind duhet të shkojnë për mbrojtje kyçe dhe 1,5 për qind për siguri kibernetike. Shumë vende kanë pasur vështirësi të arrijnë edhe kufirin bazë prej 2 për qind.
Qeveria e Shqipërisë deklaron se po finalizon masat fiskale për të rritur shpenzimet. Sipas tyre, për vitin 2026, shpenzimet do të arrijnë në 2,6 për qind të GDP-së, ku 2,2 për qind do të jenë për mbrojtje kyçe dhe 0,4 për qind për shpenzime të ndërlidhura me sigurinë.
Pavarësisht këtyre dyshimeve, një diplomat evropian beson ende se Shqipëria mund të mbetet pritëse e samitit. Kjo situatë tregon se organizimi i një ngjarjeje të tillë varet më shumë nga vullneti politik i Uashingtonit dhe shifrat e buxhetit ushtarak sesa nga deklaratat protokollare.
Burim: Nacionale
— Redaksia ZHURMA