Freedom House pyet pesë ekspertë për prioritetet e qeverisë së re në Serbi
Freedom House pyet ekspertët për prioritetet e qeverisë së re serbe pas fitores së opozitës dhe rënies së regjimit.
Redaksia ZHURMA · · Përditësuar · 3 min lexim
Muajin e kaluar, Lista e Studentëve në Serbi fitoi zgjedhjet parlamentare, duke i dhënë fund 14 viteve të qeverisjes së liderit serb Aleksandar Vuçiq dhe Partisë së tij Progresive Serbe, ndërsa pjesëmarrja e qytetarëve në votime u raportua të ishte afërsisht 70 për qind.
Siç raportoi Zhurma më 2026-10-22, Freedom House kishte konstatuar rënie të lirisë në internet në mbarë botën për të gjashtëmbëdhjetin vit me radhë, duke veçuar ndërhyrjet e pushtetit në Serbi gjatë shtypjes së protestave të organizuara në internet.
Koalicioni i gjerë opozitar u formua nga një lëvizje protestuese që nisi pas shembjes së një strehe të rinovuar në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në vitin 2024, ngjarje nga e cila humbën jetën më shumë se dhjetë persona, ndërsa përgjegjësia iu atribuua korrupsionit qeveritar. Gjatë qeverisjes së Vuçiqit, të drejtat politike dhe liritë civile u përkeqësuan përmes presionit ndaj opozitës, mediave të pavarura dhe shoqërisë civile. Statusi i Serbisë në raportin Freedom in the World ra në vend pjesërisht të lirë në vitin 2019, ndërsa rezultati aktual arriti në 53 pikë nga 100 të mundshme, çka përbën rezultatin më të ulët në Ballkanin Perëndimor dhe të dytin më të ulët në Evropë. Pas zgjedhjeve, Freedom House iu drejtua pesë ekspertëve për të diskutuar prioritetet e administratës së re dhe mësimet nga ky regres demokratik.
Nikola Burazer, drejtor i programeve në Qendrën për Politikë Bashkëkohore, theksoi se qeveria e re duhet t'i jepë fund kapjes së shtetit dhe mediave, të rikthejë pavarësinë dhe integritetin institucional, si dhe t'i mundësojë gjyqësorit të luftojë korrupsionin. Ndërsa Mila Bajić, udhëheqëse e hulumtimit në Fondacionin SHARE, vlerësoi se sukseset në Serbi shërbejnë si motivim për vendet me korrupsion të përhapur dhe institucione të kapura, duke shtuar se një shtyp i lirë dhe mbrojtja e mjedisit janë thelbësore. Nga ana e tij, Marko Kmezić, profesor në Universitetin e Grazit, u shpreh se lëvizja studentore rigjallëroi imagjinatën demokratike dhe dëshmoi se mobilizimi mund ta rihapë konkurrencën e mirëfilltë politike.
Pyetje e përgjigje
Sa ishte pjesëmarrja në zgjedhjet parlamentare në Serbi?
Pjesëmarrja në zgjedhje u raportua të ishte jashtëzakonisht e lartë, afërsisht 70 për qind.
Çfarë shkaktoi fillimisht lëvizjen protestuese opozitare?
Protestat u nxitën nga shembja e një strehe të rinovuar në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në vitin 2024, ku humbën jetën mbi dhjetë persona.
Sa pikë ka Serbia në shkallën e Freedom in the World?
Serbia ka arritur aktualisht në 53 pikë nga 100 të mundshme në shkallën e këtij raporti.
