Dokumentet sekrete: Enver Hoxha kundërshtoi statusin e Republikës për Kosovën

TIRANË — Enver Hoxha punoi në mënyrë aktive për të penguar që Kosova të fitonte statusin e Republikës brenda Federatës Jugosllave, tregojnë dokumente arkivore të deklasifikuara së fundmi nga Arkivi Qendror i Shtetit. Dokumentet me shenjën "Tepër sekret", të vitit 1970, konfirmojnë atë që historiani Sherif Delvina e kishte thënë prej vitesh, pa mundur ta vërtetonte me dokumente arkivore.

Sipas dokumenteve, takimi kyç u zhvillua më 19 shtator 1970 në Tiranë, mes Hoxhës dhe Lik Seitit, të ngarkuarit me punë të Shqipërisë në Beograd. Në procesverbalin e atij takimi, ku mori pjesë edhe Ramiz Alia, sekretar i Komitetit Qendror të Partisë së Punës të Shqipërisë (PPSH), Hoxha e bëri të qartë kundërshtimin e tij ndaj statusit republikan për Kosovën.

Sipas dokumenteve, Hoxha kishte frikën se, po të gëzonte statusin e Republikës si gjashtë republikat e tjera jugosllave, Kosova do të merrte vëmendje ndërkombëtare të madhe dhe do ta linte në hije Shqipërinë komuniste që ai vetë udhëhiqte.

Historiani i njohur Sherif Delvina, që kishte kaluar shumicën e kohës në arkivat e shtetit dhe në Bibliotekën Kombëtare, u kishte thënë kolegëve prej vitesh se Hoxha nuk e kishte dashur kurrë statusin e Republikës për Kosovën, por refuzonte të flasë publikisht pa dokumente arkivore në dorë.

Kur profesor Luan Malltezi i kërkoi që ta thoshte këtë hapur në shtyp, Delvina refuzoi kategorikisht: sipas tij, i kishte dëgjuar këto fakte, por ende nuk i kishte gjetur dokumentet përkatëse në Arkivin Qendror të Shtetit apo në Ministrinë e Jashtme, prandaj — thoshte ai — nuk mund të fliste pa dokumente.

Dokumentet e fondit të ish-Komitetit Qendror të PPSH-së hedhin dritë edhe mbi lidhjet e fshehta të Hoxhës me udhëheqësin jugosllav Josif Broz Tito, të mbajtura përmes mesazheve që dërgoheshin nëpërmjet Fadil Hoxhës. Dokumentet publikohen për herë të parë dhe të plota nga Memorie.al.

Sipas Dashnor Kaloçit, autor i shkrimit, edhe "mbështetja" që Shqipëria i dha Kosovës pas demonstratave të marsit 1981 për statusin e Republikës ishte, në fakt, thjesht për konsum publik.

Burim: Shqiptarja
— Redaksia ZHURMA