Avxhiu: Si ndërhyri Enver Hoxha në zgjedhjet italiane të vitit 1948
Zgjedhjet politike të vitit 1948 në Itali vendosën në qendër të debateve fatin e specialistëve italianë të mbajtur në Shqipëri.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Zgjedhjet politike të vitit 1948 në Itali sollën në qendër të vëmendjes fatin e specialistëve italianë të mbajtur në Shqipëri, ndërsa qeveria italiane dhe kryeministri i Demokracisë Kristiane, Alicede de Gasperi, fajësoheshin se dështuan t'i kthenin ata në atdhe, sipas shkrimeve të publikuara nga Ruben Avxhiu. Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, pjesa më e madhe e Evropës Lindore ishte vendosur në sferën sovjetike me garnizone të fuqishme të Ushtrisë së Kuqe, ndërsa qeveritë pro-sovjetike u vendosën përmes zgjedhjeve gjysmë-demokratike ose të pandershme, siç theksohet në analizat e ngjarjeve historike të asaj periudhe.
Sipas të dhënave historike të pasqyruara në studime, ndarja e fuqive ishte parashikuar në takimet e Aleatëve të mëdhenj në Jaltë, por Moska e kishte kthyer shpejt në realitet, duke financuar dhe mbështetur njërin krah politik në Itali, ndërsa Shtetet e Bashkuara të Amerikës financonin aktivisht krahun tjetër. Partia Komuniste Italiane pretendonte fitoren në këto zgjedhje kyçe, çka bëri që fati i italianëve të mbetur në Shqipëri të kthehej papritmas në temë debatesh elektorale. Pjesa dërrmuese e italianëve ishin kthyer në atdhe, por qeveria shqiptare refuzonte të lironte specialistët, veçanërisht ata të fushës së ndërtimeve dhe transportit, të cilët kishin pesë vjet që ëndërronin të ktheheshin pas kapitullimit të Italisë fashiste.
Sipas burimeve, qytetarët shqiptarë i trajtuan njerëzisht italianët duke u dhënë strehë dhe ushqim, por nga ana tjetër i përdorën si punëtorë pa pagesë në shtëpi, ferma dhe firma, ndërsa në fund të luftës ata u shtetëzuan si pronat e tjera private. Qeveria komuniste e Shqipërisë kuptoi se kishte nevojë urgjente për ekspertët italianë për shkak të mungesës së njerëzve që mund të hartonin planet e mëdha të rindërtimit të vendit dhe infrastrukturës, ndaj i shfrytëzoi ata me zell njëlloj siç përqafoi arkitekturën fashiste, sipas librit «From Stalin to Mao» të autorit Elidor Mëhilli.
Vajtimi i familjeve në Itali për të afërmit e ndarë ishte shndërruar në çështje publike, ku kryeministri Alicede de Gasperi sulmohej për dështimin e tij, por nga ana e tij ai argumentonte se italianët mbaheshin peng nga komunistët shqiptarë, miq të komunistëve italianë. Përballë dëmtimit të imazhit publik, Partia Komuniste Italiane, që vepronte nën petkun e Frontit Demokratik ose Popullor, ndërhyri pranë udhëheqjes shqiptare me kërkesën për të liruar italianët.
Në këto rrethana, Enver Hoxha vendosi të lironte një grup italianësh në një shenjë simbolike për të ndihmuar fitoren e partisë komuniste fqinje, ndërkohë që në të njëjtën kohë ndihmonte komunistët grekë në luftën civile, në bashkëpunim me jugosllavët e Titos dhe për kënaqësinë e mëvonshme apo bezdinë e Stalinit. Detajet e sakta mbi numrin e saktë të personave të liruar nuk specifikohen përfundimisht, përveç përmendjes së tyre në shënimet e fundit të librit të Mëhillit.
Pyetje e përgjigje
Çfarë roli luajti Shqipëria në zgjedhjet italiane të vitit 1948?
Shqipëria u bë pjesë e fushatave elektorale për shkak të mbajtjes së specialistëve italianë, të cilët qeveria shqiptare refuzonte t'i kthente në atdhe.
Pse qeveria shqiptare i mbajti specialistët italianë pas luftës?
Shteti i ri komunist kishte nevojë urgjente për ekspertë në fushën e ndërtimeve dhe transportit për të hartuar planet e mëdha të rindërtimit të vendit.
Kush kërkoi lirimin e specialistëve italianë nga Shqipëria?
Partia Komuniste Italiane ndërhyri pranë udhëheqjes shqiptare për lirimin e tyre, pasi debati po i dëmtonte imazhin gjatë zgjedhjeve.
Lexo edhe
Më shumë →Kjo histori — 6 zhvillime
- 2 nëntor Kaloçi: Biografia e parë zyrtare e Enver Hoxhës u hoq nga qarkullimi
- 5 nëntor Publikohet letra historike e Viktori Radit drejtuar Enver Hoxhës
- 10 nëntor Arkivi Wilson zbardh bisedën e Enver Hoxhës me delegacionin e Koresë së Veriut
- 11 nëntor Zbardhen bisedat private mes Enver Hoxhës dhe liderit sovjetik Nikita Hrushov
- 13 nëntor Enver Hoxhaj takon personalitete ndërkombëtare në Kurdistan
- 17 nëntor Avxhiu: Si ndërhyri Enver Hoxha në zgjedhjet italiane të vitit 1948 · ky artikull
Koleksione · të dhëna të verifikuara
Vazhdo me më të lexuarat sot
Përditësuar