Pse ngritja me 15 vende nuk e bën Kosovën sukses në RSF 2026?
Mediat shqiptare raportuan 'progres' të Kosovës në indeksin e lirisë së shtypit. Shifrat RSF 2026 e konfirmojnë ngritjen — por konteksti ndryshon tabelën.
Dhjetëra media shqiptare, nga Telegrafi te Gazeta Express e Periskopi, raportuan se Kosova "shënoi progres" në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit 2026 të Reporterëve pa Kufij (RSF), duke i atribuar ngritjen vendimit të Gjykatës Kushtetuese për shfuqizimin e ligjit për Komisionin e Pavarur të Mediave (KPM).
RSF ka publikuar indeksin e 2026 me 30 prill. Kosova renditet 84-të nga 180 shtete, me 55.89 pikë. Vitin e kaluar (2025) ishte 99-të me 52.73 pikë — ngritja: 15 pozita dhe rreth tre pikë në shkallën 0–100.
Raporti RSF specifikon: "Rregullatori joefektiv i mediave, KPM, ishte subjekt i një reforme legjislative, e cila u shpall jokushtetuese nga Gjykata Kushtetuese." Pavol Szalai, drejtor i Byrosë së Pragës të RSF dhe zëri autoritar mbi metodologjinë, konfirmon: "Përmirësimi i pikëve të Kosovës mund të shpjegohet sidomos me vendimin e Gjykatës Kushtetuese."
Por Szalai shton kontekstin që mediat shqiptare e lanë jashtë: "Nuk ka arsye për festë. Kosova thjesht është kthyer në nivelin e saj të mëparshëm të ulët, para vitit 2025." Rritja e renditjes u ndihmua edhe nga rënia e vendeve të tjera — Bosnja dhe Serbia tani renditen më keq se Kosova. Kosova mbetet "në fund të Indeksit Botëror... në zonën e Ballkanit të BE-së" krahas Serbisë, Bosnjës dhe Greqisë.
Me fjalë të tjera, Kosova nuk realizoi rekord të ri: i korrektoi humbjet e vitit 2025, kur kishte rrëshqitur në 99-të. Maqedonia e Veriut, edhe pse ra tri pozita (nga 42-ta në 45-të), renditet akoma shumë lart mbi Kosovën. Szalai ngre edhe shqetësim tjetër: emërimet e reja politike në RTK dhe KPM — të afërt me partinë në pushtet — rrezikojnë ta rikthejnë Kosovën poshtë herën tjetër.
Asnjë nga mediat kryesore nuk raportoi numrin e saktë të pozitave (15), nuk specifikoi se kjo është rikthim e jo avancim, dhe nuk citoi paralajmërimin mbi emërimet. "Progresi" u deklarua pa kontekstin që e minimizon.
Verdikti i Zhurmës: e saktë — Kosova u ngjit 15 pozita në RSF 2026, dhe vendimi i Gjykatës Kushtetuese për KPM-në konfirmohet si faktor kryesor nga vetë RSF. Por narrativa e "progresit historik" mbimëson një rikthim në normalen e ulët para vitit 2025, jo një arritje të re. Kosova mbetet ndër vendet me performancën më të dobët në Europë.
Burim: Telegrafi, Gazeta Express, Periskopi. Burim parësor: RSF — Indeksi Botëror i Lirisë së Shtypit 2026, Kosovë (rsf.org, 30 prill 2026)
— Redaksia ZHURMA