Kosova synon gërmime të reja në Serbi për personat e zhdukur

Aktivitetet e kërkimit për mbetjet mortore të personave të zhdukur gjatë luftës së fundit janë zhvendosur sërish drejt fshatit Kozhle, i cili ndodhet në zonën e Novi Pazarit. Sipas informacioneve të bëra publike nga autoritetet kompetente, ky vend përbën vitin e tretë që përfshihet në agjendën e kërkimeve institucionale. Dyshimet e ngritura flasin për praninë e mbetjeve mortore në një thellësi prej pesëmbëdhjetë metrash, në një hapësirë që shfrytëzohet si deponi mbeturinash. Këto detaje tregojnë kompleksitetin e punës në terren, ku delegacioni përkatës përballet me mungesë informacioni të saktë për lokacionin, por shpreh gatishmërinë për të mos refuzuar asnjë gërmim të mundshëm brenda territorit të Serbisë, duke ruajtur njëkohësisht maturinë në menaxhimin e pritshmërive publike.

Për më tepër, puna në këtë drejtim mbështetet edhe në analizimin e pamjeve satelitore, përmes të cilave janë identifikuar tri pika të veçanta për vlerësim në terren. Megjithatë, një pengesë e rëndësishme mbetet fakti se këto pamje nuk mund t'i japin përgjigje çështjeve kyçe lidhur me periudhën e pranverës së vitit një mijë e nëntëqind e nëntëdhjetë e nëntë. Gjatë muajve prill dhe maj të atij viti, sipas vlerësimeve zyrtare, dyshohet se është zbatuar një strategji nga Beogradi me moton «S’ka trup – s’ka krim», e cila përfshinte bartjen e kufomave nga vendet e masakrave në lokacione të ndryshme anembanë territorit serb, duke lënë kështu pa u zbardhur plotësisht gjendja e asaj kohe.

Ndërkohë, paralelisht me përpjekjet jashtë vendit, procesi i identifikimit të trupave të pajetë po zhvillohet edhe brenda territorit të Kosovës. Gjatë muajve të verës, zbulimet në tri varreza masive të vendosura në fshatrat Kalludër e Vogël dhe Jabukë, të komunës së Zubin Potokut, kanë vënë në lëvizje autoritetet mjekoligjore. Pas përfundimit të ekzaminimeve nga ekspertët dhe konfirmimit zyrtar të tre personave të parë, të cilët u identifikuan si Idriz Rrecaj, Adem Beqiri dhe Salih Mëziu, puna ka vijuar intensivisht për përcaktimin e identitetit të njëzet viktimave të tjera që u gjetën në ato lokacione.

Sa i përket afateve kohore për mbylljen e këtyre procedurave laboratorike, burimet tregojnë se ndonëse planet fillestare përfshinin një kohëzgjatje prej katër deri në gjashtë javë nga dërgimi i mostrave, praktika e deritanishme dëshmon se procesi mund të kërkojë periudha më të gjata kohore. Mostrat përkatëse janë nisur në fillim të muajit shtator drejt laboratorit të ADN-së që funksionon në kuadër të Komisionit Ndërkombëtar për Persona të Zhdukur në Hagë. Pasi të përfundojnë të gjitha analizat dhe të sigurohen rezultatet përfundimtare nga ky institucion ndërkombëtar, hapat e radhës do të kalojnë në fazën e procedurave të mëtutjeshme institucionale brenda vendit.

Burimet: Lajmi.net; Epoka e Re; Ekonomia Online; Evropa e Lirë (klaster 4 outlets).