Hinton: «Çernobili i inteligjencës artificiale» mund të ndodhë brenda vitit 2027

Një ngjarje e rëndë e shkaktuar nga keqpërdorimi i teknologjisë mund të goditë globin brenda fundit të vitit 2026 ose gjatë vitit 2027, sipas paralajmërimit të dhënë nga shkencëtari Geoffrey Hinton, fitues i Çmimit Nobel në Fizikë për vitin 2024. Ky zhvillim vjen në një kohë kur sulmet kibernetike dhe ndërhyrjet në infrastrukturat kritike po shtojnë shqetësimet e sigurisë në shkallë globale.

Në një intervistë dhënë për gazetën britanike «The Guardian», shkencëtari 78-vjeçar, i cili konsiderohet si një nga figurat themeluese të fushës moderne, e ka cilësuar këtë skenar si një «Çernobil të inteligjencës artificiale». Sipas tij, bëhet fjalë për një sulm kibernetik që mund të dëmtojë rëndë infrastrukturat jetike, duke shkaktuar ndërprerje masive të energjisë elektrike ose duke paralizuar sistemin financiar për një javë të tërë. Një situatë e tillë do t'i linte miliona qytetarë dhe biznese të pamundur për të hyrë në llogaritë bankare apo për të kryer pagesa të ndryshme.

Pionieri i kësaj fushe, i cili u largua nga Google në vitin 2023 për të folur hapur mbi rreziqet, ka shprehur kritika të ashpra ndaj drejtuesve të kompanive më të mëdha të teknologjisë. Sipas shkencëtarit, drejtori ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, nuk gëzon aspak besimin e tij, ndërsa për Mark Zuckerberg dhe Elon Musk ai deklaron se janë të vetëdijshëm për rreziqet, por preferojnë fitimet financiare. Këto deklarata u pasqyruan gjerësisht nga mediat ndërkombëtare, përfshirë raportimet e publikuara nga BoldNews, Report Tv dhe Tetova Sot.

Për të shmangur ngjarje të tilla, shkencëtari propozon që sistemet më të avancuara të kalojnë nëpër kontrolle të detyrueshme dhe të pavarura para se të dalin në treg, duke e krahasuar këtë me procesin e miratimit të barnave dhe duke kujtuar rastin historik të talidomidit. Megjithatë, ai thekson se një fatkeqësi e tillë nuk është plotësisht e pashmangshme, pasi njerëzimi ruan ende mundësinë për të mbajtur situatën nën kontroll përmes angazhimit të qeverive dhe studiuesve.

Në anën tjetër, shqetësimet për ndërprerje të gjata të shërbimeve kanë shtyrë transmetuesin publik BBC të zbulojë detaje nga plani i emergjencës i quajtur «Black Sky». Plani synon të sigurojë vazhdimësinë e transmetimeve radiofonike nëpërmjet valëve FM gjatë ndërprerjeve të energjisë, duke angazhuar rreth 100 punonjës në një studio të pajisur me gjeneratorë, lidhje të pavarura interneti dhe rezerva ushqimi, uji e karburanti për të paktën 72 orë.