Fatmir Loshi hap ekspozitën "Rrënjët" në Prishtinë me portrete të shqiptarëve asimiluar

PRISHTINË — Fatmir Loshi, grafikist i banuar në Itali për gati tri dekada, hapi të enjten mbrëma ekspozitën "Rrënjët" në "Hani e dy Robertëve" në Prishtinë, duke paraqitur piktura të bazuara në fotografi të vjetra bardhezi të shqiptarëve nga trojet që sot gjenden jashtë kufijve të Kosovës dhe Shqipërisë.

Ekspozita, e kuratuar nga Tafil Peci, mik i Loshit dhe koleg i hershëm studentesh pas Fatmir Krypës, përfshin personazhe nga Çamëria, zonat e Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi dhe Sanxhaku i Nishit — vende ku sot komunitetet shqiptare janë asimiluar ose kanë migrue, sipas të folurit të artistit.

Loshi ka punuar dy vite të plotë mbi këtë projekt, duke riprodhuar me brushë imazhe dokumentare të shkurta nga fotografë të huaj që kanë kaluar në trojet shqiptare para një shekulli. "Fotografitë bardhezi të vjetra kanë një vlerë të veçantë pasi janë dokumente", ka deklaruar ai në hapje.

Në një nga portretet më goditëse, një vajzë nga Reka e Epërme duket me sy të mbuluar me ngjyrë të zezë dhe gojë me të bardhë. Loshi e përshkruan si imazh pa autor që simbolizon fshehjen e identitetit shqiptar: "Sot aty asnjë familje nuk është deklaruar shqiptare. Janë asimiluar e kanë migrue."

Artisti qëndron thuajse besnik paletës bardhezi, duke ua ruajtur personazheve të moçmen që ua shton vlerën historike. "Më pëlqejnë fotografitë e vjetra dhe kam pasur njëfarë drite që t'i bëj këto vepra. Unë jam grafist dhe fotografia ka një lidhje me grafikën", ka thënë Loshi.

Peci vlerëson se veprat shkojnë përtej riprodhimit me brushë, duke kthyer punën e fotografëve në vepër arti dhe duke sjellë në memorie kolektive personazhe "të zakonshme, të papopullarizuara" që nuk kanë qenë në skenën politike apo kombëtare. "Fatmir Loshi këto personazhe i kthen në memorie kolektive", ka theksuar kuratori.

Me titullin "Rrënjët", ekspozita synon të bëjë thirrje për ndihmë ndaj shqiptarëve që kanë mbetur jashtë trungut. "Shqipëria e Kosova s'kanë nevojë t'iu qahet halli. Qëllimi është që të bëjmë thirrje t'iu ndihmojmë atyre që kanë mbetur jashtë trungut", ka përfunduar Loshi, duke theksuar misionin humanitar të projektit.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA