94.3 lekë: Euro shënon minimum të ri historik

TIRANË — Monedha europiane u këmbye sot me 94.3 lekë sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë — niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë. Që nga fillimi i vitit, euroja është zhvlerësuar me 2.6%, ndërsa me bazë vjetore rënia ka arritur në 3.8%.

Burime nga tregu shprehen se oferta e valutës paraqitet shumë e lartë në këtë periudhë, kryesisht për shkak të sezonit turistik. Gjatë fundjavave, flukset valutore shtohen ndjeshëm nga vizitorët e vendeve fqinje — sidomos nga Kosova — që kryejnë këmbime me shumicë.

Ndërhyrjet e Bankës së Shqipërisë po bëhen gjithnjë e më të zbehta. Që prej vitit 2024, banka qendrore ka blerë mbi dy miliardë euro në tregun valutor, duke ngadalësuar tendencën rënëse, por pa arritur ta frenojë plotësisht. Vazhdon të blejë periodikisht valutë edhe për t'iu përgjigjur nevojave të tregut për likuiditet në monedhën vendase.

Banka e Shqipërisë ndodhet tani përpara një dileme: inflacioni ka arritur objektivin e 3%, gjë që vështirë se e justifikon më blerjen e valutës si instrument kontrolli çmimesh. Politika monetare pritet të lëvizë drejt shtrëngimit, ndërsa injektimi i parave nëpërmjet blerjes së valutës është natyrë stimuluese — dy kahje që nuk pajtohen.

Forcimi i lekut nxitet pjesërisht edhe nga politika fiskale tepër shtrënguese, e cila ka ulur ndjeshëm ofertën e valutës vendase në treg. Suficiti buxhetor në fund të majit kishte vlerën e 53.7 miliardë lekëve — afërsisht 565 milionë euro — i rritur me 37% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Në afat të gjatë, aktorët e tregut vlerësojnë se cikli i sektorit të pasurive të paluajtshme ka ndikuar ndjeshëm rënien e kursit. Stoku i investimeve të huaja në pasuri të paluajtshme arriti në 2.63 miliardë euro në fund të vitit 2025 — pothuajse 17 herë më shumë se një dekadë më parë.

Perceptimi i tregut mbetet se sektori i ndërtimit tërheq sasi të mëdha valute me prejardhje informale ose kriminale. Gjatë qershorit, Prokuroria e Posaçme (SPAK) njoftoi zbulimin e dy skemave të pastrimit të parave në vlera të mëdha brenda sektorit të ndërtimit — prova se trysnia mbi lekun ka edhe dimensione informale.

Burim: Ekonomia Online
— Redaksia ZHURMA