Sot në histori
Sot në histori — 26 prill
26 prill 1915 — Nënshkruhet Traktati i fshehtë i Londrës. Edhe: Terenc Toçi shpall pavarësinë në Orosh të Mirditës.
4 ngjarje
Çfarë ndodhi më 26 prill në historinë shqiptare: 4 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 26 prill në histori
1915Nënshkruhet Traktati i fshehtë i Londrës
Britania, Franca dhe Rusia i premtuan Italisë sovranitet të plotë mbi Vlorën, ishullin e Sazanit dhe territorin përreth, në këmbim të hyrjes së saj në luftë. Nenet gjashtë dhe shtatë parashikonin gjithashtu që Italia të pranonte ndarjen e pjesës tjetër të Shqipërisë mes Serbisë, Malit të Zi dhe Greqisë, nëse fuqitë aleate do ta vendosnin. Teksti u mbajt i fshehtë për vite me radhë.
1911Terenc Toçi shpall pavarësinë në Orosh të Mirditës
Arbëreshi nga Kalabria mblodhi krerët mirditorë në Orosh, shpalli pavarësinë e Shqipërisë, ngriti flamurin dhe formoi një qeveri të përkohshme. Akti erdhi tri javë pas ngritjes së flamurit në Malësi, gjatë të njëjtës kryengritje. Kur Shefqet Turgut Pasha u kthye në rajon me ushtri dhe shpalli gjendjen ushtarake, Toçi u largua nga perandoria dhe hoqi dorë nga veprimtaria.
2012Vdes Ardian Klosi, publicisti dhe përkthyesi
Studiuesi i letërsisë, përkthyesi nga gjermanishtja dhe aktivisti mjedisor u nda nga jeta në Tiranë, pesëdhjetë e katër vjeç. Kishte doktoruar në Insbruk, kishte sjellë në shqip autorë të mëdhenj gjermanishtfolës dhe kishte drejtuar fushata publike kundër ndërtimeve në lumenj e bregdet. Zëri i tij mbeti ndër më kritikët në debatin publik shqiptar pas diktaturës.
1999Bie komandanti Shemsi Ahmeti në betejën e Majdanit
Më 26 prill 1999 ra në betejën e Majdanit, në Shalë të Bajgorës, Shemsi Ahmeti, i njohur si Komandant Shemi, komandant i Njësisë Speciale të Zonës Operative të Shalës. Bashkë me të ra edhe 20-vjeçari Arsim Muzaqi. Luftëtarët e kësaj zone i kishin mbajtur kodrat e Melenicës e të Majdanit për 46 ditë kundër ofensivës serbe.
Burimet
- Wikipedia (en): Treaty of London (1915)
- Wikipedia (en): William, Prince of Albania
- Wikipedia (en): Albanian revolt of 1911
- Wikipedia (en): Terenzio Tocci
- Wikipedia (sq): Ardian Klosi
- Wikidata: Q560694
- Radio Kosova e Lirë — Shemsi Arif Ahmeti (8.6.1969 – 26.4.1999)
- Wikipedia (sq): Shemsi Ahmeti
- Wikipedia (sq): Beteja e Melenicës
- Mitropol — 24 vite nga rënia e Komandant Shemit
- Radio Kosova e Lirë — Arsim Nazmi Muzaqi (13.11.1978 – 26.4.1999)
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Pranimi në Lidhjen e Kombeve, 1920
Si e zhbëri diplomacia shqiptare, pesë vjet më vonë, atë që Traktati i Londrës kishte planifikuar mbi letër.
Letërsia arbëreshe: mërgata që ruajti fjalën
Bota nga e cila doli Terenc Toçi: pesë shekuj krijimtari shqipe në Kalabri dhe Siçili, larg atdheut.
Qeveria e Përkohshme e Vlorës
Nga shpalljet e pjesshme si ajo e Oroshit te qeveria e vetme që u njoh — rruga drejt një shteti funksional.