Ekspertët dhe zyrtarët kërkojnë pakt nacional për arsimin në Kosovë

Gjendja e arsimit parauniversitar dhe përparësitë për përmirësimin e tij u diskutuan të hënën në një tryezë të organizuar nga Komisioni parlamentar për Arsim. Përfaqësuesit e institucioneve kërkuan bashkëpunim më të gjerë ndërinstitucional, ndërsa ekspertët e cilësuan situatën alarmante dhe bënë thirrje për një pakt nacional për arsimin. Në këtë diskutim u ngritën shqetësime për financimin e pamjaftueshëm, vështirësitë në zbatimin e kurrikulës, cilësinë e mësimdhënies dhe ndërlidhjen e shkollimit me tregun e punës.

Sistemi arsimor në Kosovë operon me strategjinë 2021-2026, por përballet me kritika për mospërmbushje të objektivave dhe me sfida të thella infrastrukturore e përmbajtësore. Rezultatet e nxënësve në testet ndërkombëtare PISA dhe debatet rreth tekstet shkollore kanë shpërfaqur mungesa të vazhdueshme në cilësinë e procesit mësimor. Ndërkohë, politika e mësimit tërëditor po zbatohet vetëm si projekt pilot në disa shkolla, pa arritur ende shtrirje të plotë në të gjithë vendin.

Drejtori i ETEA-s, Agon Ahmeti, kërkoi një marrëveshje gjithëpërfshirëse që tejkalon interesat e ngushta partiake apo të grupeve me pushtet, duke theksuar se shpallja e arsimit si përparësi qeveritare nuk mjafton pasi 85 për qind e nxënësve nuk e kanë të zhvilluar mendimin kritik. Nga ana e tij, kryetari i Komisionit për Arsim dhe Shkencë, Enver Hoxhaj, tha se arsimi ndodhet në një krizë të vazhdueshme dhe se strategjia 2021-2026 nuk është shoqëruar me debat të mirëfilltë për bilancin e saj. Hoxhaj ngriti shqetësimin se edhe pse kurrikula e re është moderne, shumë nxënës vazhdojnë të mësojnë përmendësh në vend që të fitojnë shkathtësi.

Zëvendësministri i Arsimit, Përparim Kryeziu, theksoi se për strategjinë arsimore duhet të mbajnë përgjegjësi së bashku institucionet, komunat, shkollat, shoqëria civile dhe prindërit. Kryeziu bëri të ditur se mësimi tërëditor zbatohet aktualisht vetëm në Prishtinë dhe Kamenicë, ndërsa shtoi se po hartohet një protokoll për ndërtimin e shkollave të cilit duhet t'i binden investimet e reja. Ai tha gjithashtu se aktualisht ekzistojnë 16 profile të arsimit dual dhe kërkoi bashkëpunim më të afërt me bizneset që shkollat profesionale t'u përgjigjen nevojave të tregut.

Drejtori i Arsimit në Prishtinë, Arianit Elshani, paralajmëroi se shtrirja e mësimit tërëditor përbën një barrë të papërballueshme financiare për komunat, veçanërisht lidhur me rekrutimin e mësimdhënësve. Po ashtu, Osman Buleshkaj nga Instituti Pedagogjik i Kosovës njoftoi se 80 për qind e buxhetit të arsimit shkon për paga, duke lënë sfiduese investimet për përmirësimin e mësimdhënies.

Qeveria dhe Ministria e Arsimit presin hartimin e protokollit të ri të ndërtimit të shkollave dhe përshtatjen e infrastrukturës ekzistuese para se të ndërmarrin zgjerimin e mësimit tërëditor në komunat e tjera, si dhe shtimin e profileve të reja në arsimin dual.

«Ka ardhë koha që ta shpallim një pakt nacional për arsimin, që i tejkalon interesat e ngushta qoftë partiake apo çfarëdo grupacioni tjetër i cili ka pushtet… Situata në arsim është urgjente. Më jepet përshtypja se edhe shpallja si prioritet qeveritar nuk mjafton», deklaroi Agon Ahmeti.

«Ne duhet të sigurohemi që t’i marrim mësimet prej këtyre dy komunave, në mënyrë që të mos i bëjmë gabimet e njëjta», u shpreh Përparim Kryeziu për përvojën e mësimit tërëditor.

«E para është në lidhje me rekrutimin e mësimdhënësve, veçanërisht kur shkojmë drejt rrugës së mësimit tërëditor, që është e papërballueshme për secilën komunë dhe secilin drejtor», tha Arianit Elshani.