Dom Fred Kalaj i Kishës së Shën Palit në Michigan lidh altarin me trashëgiminë shqiptare

ROCHESTER HILLS — Dom Fred Kalaj, pastor i Kishës së Shën Palit në Rochester Hills, Michigan, u shquar në një profil të Diellit si figurë e qendrëshme që bashkon altarin me atdhënin përmes teologjisë, filozofisë dhe artit shqiptar, duke u bërë dëshmitar i një udhëtimi ku feja, liria dhe kujtesa kryqëzohen.

Kisha katolike shqiptaro-amerikane e Shën Palit, e mbushur me piktura të Pashk Pervathit, piktorit lezhian, funksionon si hapësirë ku liturgjia takohet me historinë dhe gjuha shqipe ruhet në diasporë. Dom Fredi e ka kthyer këtë vend në një urë mes së shkuarës dhe së ardhmes për brezat e rinj shqiptarë.

Bisedimet me të zbulojnë një mendim të thellë që ngre filozofët e mëdhenj: nga kërkimi i Shën Tomas Akuinit për të vërtetën, deri te "zemra e shqetësuar" e Shën Augustinit dhe "pse-në" e Viktor Franklit. Dom Fredi nuk jep përgjigje të gatshme, por zgjon etjen për t'u kërkuar më tej.

Vuajtja e përjetuar nën komunizëm nuk u bë fundi i rrugës për të, por burim misioni. Në frymën e Xhak Mariten, shërbimi i tij nuk udhëheq vetëm një institucion, por kujdeset për persona dhe plagë konkrete. Ai predikon faljen si shërim, jo si ide abstraktë.

Patriotizmi i Dom Fredit shfaqet në veprë: ruajtja e gjuhës shqipe, edukimi i brezave, bashkimi i komunitetit. Ai është mbështetës i aktiviteteve kulturore dhe patriotike që tejkalojnë detyrën institucionale, dëshmon se identiteti kombëtar është forcë e jetueshme, jo retorikë bosh.

Kujtesa e martirëve shqiptarë mbetet shtyllë themelore e veprës së tij. Dom Fredi argumenton se një shoqëri që harron sakrificat e saj humbet pjesë të busullës morale. Në traditën biblike, kujtesa është detyrim shpirtëror që mbrojt dinjitetin njerëzor kundër dhunës së çdo regjimi.

Portreti i Dom Fred Kalajt përmbledhet në tri nocione: thirrja drejt altarit, kujtesa e sakrificave, shërbimi si formë ekzistence. Ai mbetet bariu shpirtëror që nuk ruan vetëm një bashkësi besimtarësh, por një kujtesë të tërë historike e komunitare shqiptare në Amerikë.

Burim: Dielli
— Redaksia ZHURMA