Si e ulën teknologjia papunësinë e rinisë kosovare nga 61% në 10%?

Papunësia e të rinjve në Kosovë ka rënë nga 61 për qind në 2014 në rreth 10 për qind në 2025 — një ulje prej gati 50 pikësh përqindjeje brenda një dekade. Bloomberg i ka kushtuar një reportazh të gjerë këtij transformimi, duke identifikuar sektorin e teknologjisë informative (ICT) si forcën kryesore lëvizëse.

Burimi dhe shifrat

Të dhënat për papunësinë vijnë nga statistikat zyrtare të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK). Bloomberg i ka verifikuar in loco, me intervista nga Qendra e Inovacionit në Kosovë dhe kompani si SPEEEX dhe Gjirafa. Reportazhi u botua të enjten, 30 prill 2026.

Sektori ICT numëron tashmë mbi 2,500 kompani dhe afro 45,000 të punësuar, duke kontribuar rreth 6% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Kryeministri Albin Kurti ka deklaruar se ekonomia e Kosovës pritet të arrijë rreth 12 miliardë dollarë vlerë totale gjatë 2026-ës.

Krahasimi: paga, investimet, diaspora

Pagat mesatare në teknologji arrijnë rreth 1,000 euro në muaj — gati dyfishi i mesatares kombëtare. Bloomberg e identifikon këtë diferencë si faktorin kryesor që frenon "ikjen e trurit": të rinjtë qëndrojnë kur paguhen mirë.

Kosova tërhoqi rreth 1 miliard euro investime të huaja direkte (IHD) në 2025 — rekord historik sipas Bankës Qendrore të Kosovës (BQK) — dhe pritet ta tejkalojë këtë shifrë këtë vit. Vendi mbetet gjithashtu i varur nga diaspora: remitancat arritën 1.94 miliardë dollarë në 2024, sipas BQK-ut. Konteksti është i rëndësishëm: BE-ja ka kushtëzuar 882 milionë euro për Kosovën me reforma strukturore, duke e bërë ICT-in edhe më të rëndësishëm si shtyllë zhvillimi afatgjatë.

Çfarë vëzhgohet

Qendra e Inovacionit në Kosovë ka trajnuar rreth 11 mijë të rinj, nga të cilët 90% kanë gjetur punë në sektorin ICT; instituti ka mbështetur gjithashtu rreth 700 startup-e me normë mbijetese 20%. Mbështetja ndërkombëtare — Norvegjia, Luksemburgu, SHBA — ka derdhur miliona euro në këtë sektor që nga pavarësia.

Sfidat mbeten: universitetet nuk prodhojnë programistë me aftësi të menjëhershme, dhe kompani si SPEEEX detyrohen të trajnojnë vetë punonjësit. Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, ka bërë thirrje për investime në infrastrukturë dhe reforma arsimore. Gigantët globalë — Amazon, Google — nuk kanë vendosur ende prani fizike në Kosovë. Shifrat e IHD-it për tremujorin e parë të 2026-ës, që BQK-u pritet t'i publikojë në maj, do të tregojnë nëse rekordi i 2025-ës vazhdon të thyhet.

Burim: Bloomberg / Telegrafi, BQK — Banka Qendrore e Kosovës

— Redaksia ZHURMA