Aktiviteti tradicional «Dita e Bereqetit Hasjan» organizohet në Gjonaj të Hasit

Aktiviteti tradicional «Dita e Bereqetit Hasjan» organizohet çdo të dytën vjeshtë në fshatin Gjonaj të Hasit në Prizren, si një ngjarje kulturore që synon të ruajë traditat e trashëguara brez pas brezi përballë sfidave të vazhdueshme të migrimit të popullsisë dhe ikjes së rinisë nëpër botë.

Fshatrat e Hasit ndër vite u kanë bërë ballë vështirësive të shumta ekonomike e gjeografike, të ndihmuara nga puna e palodhshme e banorëve vendas. Terreni i thyer malor i kësaj zone e bënte dikur tepër të vështirë sigurimin e bukës së gojës, pasi drithërat që siguroheshin nga tokat bujqësore mjaftonin vetëm për tre deri në gjashtë muaj të vitit.

Banori i Hasit, 81-vjeçari Pren Prenkaj, tregoi se si në të kaluarën përgatitej lama me qetë për të siguruar drithin për bukë sepse në atë kohë kishte më pak kuaj, duke e cilësuar këtë si ushqimin kryesor për të përballuar tre ose gjashtë muaj dimër. Ai sqaroi gjithashtu se menjëherë pas përfundimit të shirjes së drithit, secila shtëpi niste punën për sigurimin e drunjve për ngrohje për shkak të dimrave të gjatë, si dhe e bluante drithin në mullinjtë me ujë.

Sipas drejtorit të shoqërisë kulturore artistike «Malsori», Haziz Hodaj, karakteristikë e veçantë në Has të Prizrenit mbetet veshja popullore, e cila vazhdon të ruhet dhe të përcillet te brezat e rinj, ndërkohë që të rinjtë shprehen të vendosur të mos heqin dorë nga trashëgimia e tyre kulturore. Nga ana e saj, banorja e Gjonajt, Ariola Osmanollaj, tha se ndonëse jeta në Has është bërë shumë më e lehtë sesa para shumë dekadash, zonës i mungon rinia, e cila është shpërndarë nëpër botë bashkë me familjet e saj duke vazhduar punën si bukëpjekës.

Pren Prenkaj deklaroi: «E kam një moshë bukur të vjetër, i mbërrij 81 vjet. I kam mbërritur kohërat kur e kemi përgatitur lamën për ta përgatitur drithin për bukë. Në ato lama që ishin të rralla, është përgatitur drithi me qetë, sepse këtu ka pasur më pak kuaj. Ky ka qenë ushqimi kryesor që është siguruar së paku për tre ose gjashtë muaj dimër».

Gjithashtu, Prenkaj shtoi: «Pas kësaj, çdo shtëpi ka filluar t’i siguronte drutë për dimër, sepse atëherë dimrat kanë qenë shumë të gjatë. Gjithashtu, drithin e bluanim në mullinjtë me ujë».

Haziz Hodaj deklaroi: «Karakteristikë e veçantë në Has të Prizrenit është veshja popullore, e cila vazhdon të ruhet dhe të përcillet te brezat e rinj. Madje, kjo veshje ka gjetur përkrahje edhe te të rinjtë, të cilët shprehen të vendosur të mos heqin dorë nga trashëgimia kulturore e vendit të tyre».

Ariola Osmanollaj deklaroi: «Tani jeta në Has është bërë shumë më e lehtë sesa para shumë dekadash, por asaj i mungon rinia, e cila, duke trashëguar brez pas brezi zejen e Hasit, është shpërndarë nëpër botë bashkë me familjet e saj, duke vazhduar punën si bukëpjekës».