Pse dështoi pakoja 200-milionëshe e LVV-së në Kuvend?

Pak orë pasi votimi i 25 prillit në Kuvend dështoi, Ministri i Financave Hekuran Murati postoi në Facebook: "Mbështetjen për punëtorët e sektorit privat, për studentët, për pensionistët, për fëmijët e për të gjitha familjet sot opozita refuzoi ta fuste në rend dite." Ky mesazh u ripërsërit menjëherë nëpër media: opozita ka bllokuar pakon 200-milionëshe mbështetëse për familjet kosovare.

Burimi i kërkuar

Procesi nga e kaluam 25 prillit nuk ishte votim për vetë ligjin e buxhetit. Ishte votim për shmangie nga afati procedural — një mekanizëm urgjent nëpërmjet të cilit Kuvendi mund të kalojë afatin ligjor të njoftimit paraprak. Mocionin e hodhi LVV dhe ai mori 57 vota pro, 48 kundër — dështoi.

Pse dështoi? Sepse mekanizmi i shmangijes procedurale kërkon dy të tretat (2/3) e deputetëve prezentë, jo shumicë të thjeshtë. Me 105 deputetë të pranishëm, duheshin 70 vota pro. LVV mblodhi 57.

Çka thotë Kushtetuta

Neni 80 i Kushtetutës së Republikës së Kosovës është i qartë: "Ligjet, vendimet dhe aktet tjera miratohen nga Kuvendi me shumicën e votave të deputetëve të pranishëm dhe që votojnë" — pra shumicë e thjeshtë. Ky rregull vlen edhe për rishikimin buxhetor si ligj.

Deputetja Hykmete Bajrami (LDK) e vuri gishtin menjëherë: "Mos bëni propagandë! Buxheti kalon me shumicë të thjeshtë, njëjtë edhe rishikimi i tij. Mjafton të jenë 61 deputetë prezentë dhe shumica të votojë. LVV i ka 66 deputetë." Edhe Vlora Çitaku (PDK) pyeti drejtpërdrejt: "Si paska mundësi që opozita ju ka bllokuar, kur i keni 66 deputetë?"

Ku hyn shtrembërimi

Murati nuk po gënjente teknikisht: shtimi urgjent i pikës në rend dite vërtet kërkon 2/3. Por ky kufi i takon rrugës që zgjodhi LVV, jo rishikimit buxhetor si veprim ligjor. Rruga e zakonshme — konvokimi i seancës me njoftim të rregullt — kërkon vetëm shumicë të thjeshtë, dhe LVV ka 66 deputetë nga 120.

Distanca midis këtyre dy rrugëve nuk u theksua pothuajse askund. Zinxhiri Murati → bota-sot → indeksonline → telegrafi e kthen "procedura dështoi" në "opozita bllokoi". Ka edhe një pyetje mëanash: si e grumbulloi LVV vetëm 57 vota nga 66 deputetë? Mungesa e nëntë deputetëve të shumicës në seancë nuk është faj i opozitës.

Verdikti i Zhurmës: me rezervë

Opozita votoi kundër shmangijes procedurale — kjo është e saktë. Por pretendimi se ajo bllokoi pakon 200-milionëshe është i rremë: LVV zgjodhi vetë rrugën që kërkon dy të tretat. Siç e ka trajtuar Zhurma edhe herë të tjera, Kuvendi ka historik të bypass-procedurash që dështojnë pikërisht për këtë arsye. Nëse qeveria donte të kalonte mbështetjen sociale me shumicë të thjeshtë, kishte rrugë — seanca e rregullt me njoftim të duhur. Kësaj rruge nuk iu nënshtrua.

Burim: IndeksOnline, Zëri, RTV21, Bota-sot. Burim parësor: Kushtetuta e Republikës së Kosovës, neni 80 (Gazeta Zyrtare e RKS)

— Redaksia ZHURMA