Sa e rrezikshme është zhurma në Tiranë për shëndetin?

TIRANË — Në qendër të Tiranës, zhurma ka kaluar tashmë kufijtë e bezdisjes urbane. Monitorimet e realizuara nga Co-PLAN në 13 pika të kryeqytetit regjistruan nivele që tejkalojnë ndjeshëm standardet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, e cila rekomandon maksimum 55 decibel për ekspozim të vazhdueshëm.

Sheshi Italia rezultoi zona më e ndotur me 72.2 decibel, e ndjekur nga shkolla "Mihal Grameno" me 71.2 decibel dhe Rruga e Kavajës me 70 decibel. Edhe zonat e konsideruara relativisht më pak të ekspozuara, si Zogu i Zi, regjistruan 56–58 decibel, mbi pragun e OBSH-së. Pazari i Ri dhe Kryqëzimi i "21 Dhjetorit" shënuan respektivisht 69 dhe 68 decibel.

Psikiatrja Arjana Rreli vë në dukje se ekspozimi kronik aktivizon vazhdimisht sistemin e stresit, duke rritur kortizolin dhe adrenalinën. "Kjo çon në rritje të niveleve të ankthit, irritabilitetit, lodhjes mendore dhe uljes së pragut emocional ndaj stresorëve të përditshëm," shpjegon ajo. Zgjimet e shpeshta dhe fragmentimi i gjumit, edhe kur individi duket i mësuar me zhurmën, ndikojnë më pas në depresion dhe çrregullime psikosociale.

Raporti "Environmental Noise in Europe 2025" i Agjencisë Europiane të Mjedisit e konsideron ndotjen akustike një nga rreziqet kryesore mjedisore për shëndetin publik. Sipas EEA-së, ekspozimi afatgjatë lidhet çdo vit me rreth 73 mijë vdekje të parakohshme në Europë, 49 mijë raste të reja sëmundjesh kardiovaskulare dhe 23 mijë raste diabeti të tipit 2. OBSH-ja vlerëson se mbi 150 milionë europianë — mbi 30% e popullsisë — ekspozohen ndaj niveleve të dëmshme.

Shqipëria ende nuk ka një hartë kombëtare të ndotjes akustike. Bashkimi Europian kërkon nga shtetet anëtare të monitorojnë dhe të hartojnë plane uljeje, por në Tiranë ndërtimet dhe trafiku vazhdojnë pa ndërprerje ndërsa qetësia bëhet gjithnjë e më e rrallë.

Burim: Telegrafi
— Redaksia ZHURMA