Studim te minjtë: testosteroni i ulët e bën sheqerin më të dëmshëm për mëlçinë
Te minjtë, kombinimi i testosteronit të ulët me fruktozën e pijeve të ëmbëltuara rriti ndjeshëm dhjamin në mëlçi — më shumë se secili faktor veç e veç.
Redaksia ZHURMA · · Përditësuar · 3 min lexim
Kombinimi i niveleve të ulëta të testosteronit me konsumin e lartë të fruktozës nga pijet me sheqer dhe ushqimet e përpunuara mund të përkeqësojë dukshëm grumbullimin e dhjamit në mëlçi. Ky përfundim vjen nga një studim i ri laboratorik i kryer me minj nga hulumtuesit e Universitetit Metropolitan të Osakës, i cili ndihmon për të kuptuar më mirë zhvillimin e sëmundjes së mëlçisë dhjamore.
Çfarë ndodhi
Sëmundja e mëlçisë dhjamore ose MASLD prek rreth 40% të burrave të rritur në mbarë botën. Për të parë se si ndërveprojnë faktoret mjedisore dhe hormonale, shkencëtarët ekzaminuan minjtë tetëjavorë të ndarë në gjashtë grupe eksperimentale. Disave u ulën nivelet e testosteronit përmes kastrimit, ndërsa të tjerëve u dha fruktozë ose kombinim i fruktozës me antibiotikë.
Rezultatet treguan se vetëm testosteroni i ulët ose vetëm fruktoza shkaktonin ndryshime të vogla në nivelin e triglicerideve në mëlçi. Mirëpo, kur të dy faktorët u bashkuan, efekti ishte shumë më i fortë, duke rritur ndjeshëm peshën e mëlçisë dhe grumbullimin e dhjamit neutral. Ekipi zbuloi se kjo lidhej me ndryshimet në bakteret e zorrëve, të cilat rritën acidin piruvat në zorrë. Kur piruvati ndërveproi me fruktozën, ai nxiti grumbullimin e sasisë së madhe të yndyrës në qelizat e mëlçisë. Te minjtë që morën edhe antibiotikë, kjo peshë shtesë ishte më e vogël — shenjë, sipas studiuesve, se mikrobioma e zorrëve mund të luajë një rol të rëndësishëm.
Çfarë do të thotë për ne
Burimi nuk përmend të dhëna specifike për Kosovën, Shqipërinë, Maqedoninë e Veriut apo diasporën. Sidoqoftë, sëmundja e mëlçisë dhjamore është një rrezik real për çdo njeri me ushqyerje jo të shëndetshme. Për burrat shqiptarë që përballen me rënie të testosteronit për shkak të moshës apo stileve të jetesës, studimi sugjeron se pijet e gazuara me sheqer dhe ushqimet industriale mund ta rëndojnë më shumë mëlçinë — por kjo ende duhet vërtetuar te njerëzit.
Edhe pse ky eksperiment u realizua te minjtë dhe duhet vërtetuar te njerëzit, ai tregon se biologjia e zorrëve dhe metabolizmi i piruvatit mund të ndihmojnë në krijimin e ilaçeve të reja apo udhëzimeve dietike në të ardhmen.
Si ta përdorni
- Ulni pijet me sheqer: Shmangni pije industriale dhe lëngjet me fruktozë të lartë në vendet ku jetoni apo gjatë pushimeve.
- Kujdesuni për hormonet: Bëni kontrolle periodike të nivelit të testosteronit te mjeku i familjes nëse keni simptoma të lodhjes apo peshë të tepërt.
- Ruani shëndetin e zorrëve: Konsumoni më shumë ushqime të pasura me fibra për të mbajtur bakteret e zorrëve në balancë.
