Rubrika
Qosja dhe pas tij
Rexhep Qosja u varros në rreth familjar, me amanet që të mos ketë ceremoni shtetërore. Mbrojtësi i fundit i një mendimi mbarëshqiptar.
Ndiq këtë temë: RSS Buletini i mëngjesit
Çfarë tha Qosja në serbisht para serbëve në Novi Sad më 1985?
Viti 1985. Qosja ngriti zërin para shkrimtarëve jugosllavë — jo shqip, por serbisht — dhe iu kundërvuri akuzave për gjenocid me fjalë që s'kishin shteg arratisje.
Pse u tërhoq familja e Qosjes nga nënshkrimet në Librin e Zisë?
Holli i Kuvendit u hap të premten për Librin e Zisë në nderim të Qosjes. Familja u tërhoq në heshtje, sipas amanetit; politika u paraqit në radhë.
Si u përball shteti me amanetin e Qosjes për varrimin pa ceremoni?
Shteti hapi Librin e Zisë për Qosjen. Ai u varros pa ritual fetar e pa autoritete, siç e kishte kërkuar vetë. Çfarë thotë ky kontrast për kulturën tonë institucionale.
Telegramet e Rambujesë — Qosja siç e ruajti arkivi amerikan
Në ditën e ndarjes nga jeta të akademikut, Bejtullah Destani botoi telegramet e deklasifikuara të Departamentit të Shtetit nga Rambujeja e Këlni. Zëri i Qosjes u ruajt — por nga arkivi i një fuqie të huaj. Çfarë na thotë kjo për institucionet tona?
Kush është filozofja shqiptare që u zgjodh në Akademinë Amerikane javën që vdiq Qosja?
Ndërsa Kosova varroset akademikun Rexhep Qosja, filozofja Lea Ypi zgjidhet anëtare e Akademisë Amerikane të Arteve dhe Shkencave. Dy rende kulturore, një vazhdimësi.
Çfarë bëri të pazakontë ngushëllimi i Berishës për Qosjen?
Në një traditë ku vdekja zakonisht i gjyshëron kundërshtitë, postimi i ish-kryeministrit Sali Berisha për akademikun Rexhep Qosja bën diçka të pazakontë: e kujton mospajtimin me emër.
Si u varros Rexhep Qosja sipas amanetit të tij?
23 prilli, Dita Botërore e Librit, shënoi edhe ikjen e autorit të 29 vëllimeve. Qosja u varros privatisht, siç kërkoi në amanet — pa ritual, pa zyrtarë, pa lule.
Çfarë tha Qosja në Institutin Albanologjik në nëntorin 1992?
Një raportim i rizbuluar i gazetës Bujku na kthen në nëntorin 1992 — kur akademiku mbante fjalë në një Institut Albanologjik që ishte foltore e Kosovës paralele.
Pse u mbajt minuta e heshtjes për Qosjen në një Kuvend të zbrazur?
Kuvendi i Shqipërisë mbajti minutë heshtje për Qosjen me gjysmën e sallës të zbrazur nga bojkoti i opozitës — një ritual i plasaritur që zbulon kufirin e memorias parlamentare për figurat kulturore.
Si e shndërroi Begaj librin e Qosjes në pasqyrë të humbjes së intelektualit?
Presidenti shqiptar ngriti librin e vetë autorit si pasqyrë për humbjen. Letërsia bëhet gjuhë e fundit zyrtare.
Pse Peleshi e quajti Qosjen mendjen më prodhimtare ndër shqiptarë?
Kryeparlamentari i Shqipërisë zgjedh peshën. "Atdhetar i pashoq dhe shkrimtar i pakohë" — ndoshta fjala zyrtare më e mirë.
Muzeu etnografik i Durrësit — trashëgimi apo paketë turistike?
Pas rikonstruksionit, hapen dyert. Por pyetja e vërtetë mbetet: a është institucion apo set fotografik?