Sot në histori — 14 gusht
14 gusht 1941 — Lind Luan Starova, shkrimtari i «Sagës ballkanike». Edhe: Vdes Kristaq Dhamo, regjisori i filmit të parë shqiptar.
Çfarë ndodhi më 14 gusht në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 14 gusht në histori
Lind Luan Starova, shkrimtari i «Sagës ballkanike» (1941)
Luan Starova lindi në Pogradec dhe u rrit në Shkup, ku familja e tij ishte shpërngulur. Shkroi paralelisht në shqip dhe në maqedonisht dhe e ndërtoi veprën rreth ciklit romanor të njohur si «Saga ballkanike», ku rrëfehet jeta në të dyja anët e kufirit nën tri perandori. Ishte ambasadori i parë i vendit të tij në Francë, më pas edhe në Spanjë e Portugali. Librat e tij janë përkthyer në mbi njëzet gjuhë.
Vdes Kristaq Dhamo, regjisori i filmit të parë shqiptar (2022)
Kristaq Dhamo vdiq në moshën tetëdhjetë e nëntë vjeç. Ai drejtoi «Tanën», filmin e parë artistik të prodhuar tërësisht në Shqipëri, që u shfaq më 1958 kur regjisori ishte njëzet e pesë vjeç. Më pas realizoi një varg titujsh të Kinostudios dhe formoi breza aktorësh e regjisorësh. Mbajti titujt Artist i Merituar dhe Artist i Popullit, si dhe çmimin e karrierës në Festivalin e Filmit Shqiptar.
Vdes Gjergj Xhuvani, regjisori i «Parullave» (2019)
Regjisori dhe skenaristi Gjergj Xhuvani vdiq në moshën pesëdhjetë e pesë vjeç. Filmi i tij «Parullat», për mësuesit e detyruar të shkruanin me gurë parulla partie nëpër kodra, u zgjodh kandidat i Shqipërisë për çmimin Oskar. Më pas realizoi «Lindje, Perëndim, Lindje», po ashtu kandidat i vendit për Oskar, duke mbetur ndër zërat më të njohur të kinemasë shqiptare të pasdiktaturës.
Burimet
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Kinostudio: si u ndërtua dhe u shkërmoq kinemaja shtetërore shqiptare
Institucioni ku punuan Dhamo dhe Xhuvani: ngritja dhe shembja e kinemasë shtetërore shqiptare, e treguar me shifra e emra.
Letërsia shqipe: mes kujtesës së luftës dhe kërkimit të kontekstit
Debati i sotëm letrar shqiptar mes kujtesës së luftës dhe kërkimit të kontekstit, terreni ku shkruante edhe Starova.
Kadri Roshi: jetimi i Ballshit që u bë fytyra e teatrit dhe e kinemasë shqiptare
Fytyra që doli nga po ajo skenë dhe po ai ekran, aktori që u bë kujtesa pamore e një vendi.
← 13 gusht · Sot në histori · 15 gusht →
Gusht: 1 · 2 · 3 · 4 · 5 · 6 · 7 · 8 · 9 · 10 · 11 · 12 · 13 · 14 · 15 · 16 · 17 · 18 · 19 · 20 · 21 · 22 · 23 · 24 · 25 · 26 · 27 · 28 · 29 · 30 · 31
Kjo faqe është arkivi i përhershëm i kësaj date — përmbajtja e saj nuk ndryshon. Kalendari i plotë: të 366 ditët. Shfleto gjithë arkivin te Histori dhe Muzeu i figurave.
📬 Merr "Pyetjet e mëngjesit" çdo ditë — historia dhe lajmet, falas në email →