Granit Xhaka: nga rënia e Sunderlandit te Liga e Evropës

LONDËR— Kur lojtarët e Sunderlandit u shpërndanë nëpër fushë dhe tifozët shpërthyen në lot gëzimi në "Stadium of Light", festa nuk ishte vetëm për një fitore 2-1 ndaj Chelseat. Ishte konfirmimi i një kthimi që pak kush e kishte parashikuar: nga lufta për mbijetesë në Ligën e tretë angleze, në vendin e shtatë të Ligës Premier dhe një biletë për në Ligën e Evropës 2026/27 — udhëtimi i parë evropian i klubit që nga viti 1973. Në qendër të kësaj ringjalljeje qëndron kapiteni Granit Xhaka, mesfushori kosovar që tashmë po shkruan një kapitull të ri në karrierën e tij të gjatë klubesh dhe kombëtare.

Pse ka rëndësi

• Sunderland u kualifikua për Ligën e Evropës 2026/27 nga vendi i shtatë i Ligës Premier — udhëtimi i parë evropian i klubit që nga viti 1973, katër vjet pasi luftonte në League One.
• Granit Xhaka lindi më 27 shtator 1992 në Basel nga prindër kosovarë; vëllai i tij Taulanti zgjodhi Shqipërinë, ndërsa ai luan për Zvicrën.
• Në 2026 Xhaka do të luajë Botërorin e katërt me Zvicrën, duke barazuar rekordin e Xherdan Shaqirit dhe Valon Behramit për pjesëmarrje të një lojtari zviceran.

Fillimet dhe rruga në futbollin elitar

Granit Xhaka lindi më 27 shtator 1992 në Basel të Zvicrës, nga prindër kosovarë. Bashkë me vëllanë e tij, Taulantin — i cili zgjodhi të përfaqësonte Shqipërinë — Graniti u rrit në akademinë e Baselit, ku shfaqi talentin e tij që në moshë të re. Kalimi në Bundesligë, te Borussia Mönchengladbach, e vendosi atë në hartën e klubeve të mëdha evropiane, para se të transferohej te Arsenali në vitin 2016.

Karriera e tij te kombëtarja zvicerane është po aq e pasur. Sipas Telegrafit, Xhaka do të luajë në Botërorin e katërt me Zvicrën në vitin 2026, duke barazuar rekordin e Xherdan Shaqirit dhe Valon Behramit për numrin më të madh të pjesëmarrjeve të një lojtari zviceran në Kupën e Botës. Deri më tani, ai ka zhvilluar 12 ndeshje në tre Botërorët e mëparshëm (2014, 2018, 2022) dhe ka realizuar dy gola me fanellën e Zvicrës. Zvicra ndodhet në Grupin B së bashku me Bosnjën e Hercegovinën, Kanadanë dhe Katarin.

Kapiteni i një ringjalljeje të pamundur

Sunderland që Xhaka gjeti kur u bashkua me klubin ishte një organizatë në krizë të thellë. Siç raportojnë Telegrafi dhe Demokracia, klubi ishte i fundit në Ligën Premier në vitin 2017, ra dy herë rresht dhe përfundoi në League One deri në vitin 2019. Vetëm katër vjet para kualifikimit në Evropë, Sunderland po luftonte për t'u larguar nga liga e tretë angleze, duke kaluar periudha të vështira sportive e financiare.

Pika kthesë, sipas të njëjtave burime, ishte emërimi i trajnerit Régis Le Bris — fillimisht i pritur me skepticizëm, por që doli vendimtar falë qasjes së tij në punën me të rinjtë dhe adaptimit taktik. Vera e transferimeve u cilësua historike, me investime të mëdha dhe afrime që ndryshuan profilin e ekipit. Xhaka, si kapiten, u bë simboli i lidershipit në një sezon që shumë e kishin parashikuar si luftë për mbijetesë, por që përfundoi si "përrallë suksesi".

Në Ligën Premier, Sunderland e nisi fuqishëm sezonin, qëndroi i fortë në "Stadium of Light" deri në mesin e shkurtit dhe arriti rezultate të mëdha, përfshirë dy fitore ndaj rivalëve të Newcastle. Vendi i shtatë u konfirmua në javën e fundit me fitoren 2-1 ndaj Chelseat, ndërsa rezultati i Sunderlandit u shoqërua edhe me "ndihmën" nga fushat e tjera: Brentford u ndal me barazim, ndërsa Brighton u mposht.

Përtej fushës: një provë si aktor

Karriera e Xhakës ka marrë edhe një drejtim të papritur jashtë sportit. Sipas Zerit, ai luan në filmin e shkurtër western "The Socceritos", ku shfaqet përkrah ikonës së njohur të kinemasë italiane, Terence Hill. Në këtë projekt marrin pjesë edhe futbollisti Zeki Amdouni dhe modelja e futbollistja kroate Ana Maria Markovic, ndërsa xhirimet janë realizuar në Spanjë, në lokacione të njohura për filmat klasikë western. Filmi është promovuar para nisjes së Kupës së Botës dhe ka marrë vëmendje të madhe në Zvicër dhe në mediat sportive ndërkombëtare.

Ky projekt artistik, siç vëren Zeri, dëshmon se Xhaka "po shkëlqen jo vetëm në fushën e futbollit, por edhe në projekte artistike dhe mediatike jashtë sportit." Nuk është e qartë nëse ky është një eksperiment i vetëm apo fillimi i një interesi më të gjatë në aktrim, por për një sportist që ka kaluar pjesën më të madhe të karrierës nën presionin e vëzhgimit publik, kalimi para kamerave nuk duket i çuditshëm.

Ku qëndron tani

Në moshën 33-vjeçare, Xhaka po përjeton një nga fazat më të mira të karrierës së tij. Si kapiten i Sunderlandit, ai ka udhëhequr klubin nga thellësitë e futbollit anglez deri në skenën evropiane. Si lojtar i kombëtares zvicerane, po përgatitet për një tjetër Botëror, duke barazuar rekordin historik të dy legjendave të tjera shqiptare të Zvicrës. Dhe si figurë publike, po eksploron formën e re të ekspozimit nëpërmjet kinemasë.

Çfarë e lidh këto episode është një veti që burimet e sipërcituara e shfaqin pa e emërtuar drejtpërdrejt: aftësia për të mbajtur presionin. Qoftë si kapiten i një klubi në ringjallje, qoftë si lojtar i një kombëtare që vazhdimisht kalon nëpër grupe të vështira Botërori, qoftë si fytyrë e re në një film western — Xhaka ka treguar një rezistencë që e ka karakterizuar karrierën e tij nga fillimi.

Burimet:

• Zëri — paraqitja e Xhakës në filmin "The Socceritos" përkrah Terence Hill
• Telegrafi — ringjallja e Sunderlandit dhe kualifikimi në Ligën e Evropës
• Demokracia — ringjallja e Sunderlandit dhe roli i Xhakës si kapiten
• Telegrafi — pjesëmarrja e katërt e Xhakës në Botëror dhe barazimi i rekordit me Shaqirin dhe Behramin

— Redaksia ZHURMA