Shoqata e Mikrobirrarive: Dyfishimi i akcizës uli me 63% prodhimin tonë

Shoqata e Mikrobirrarive i ka dërguar një letër Komisionit Parlamentar të Ekonomisë ku kërkon ndryshimin e regjimit të akcizës për prodhuesit e vegjël, pasi norma prej 710 lekësh për hektolitër ka ulur me 63% prodhimin e këtij sektori. Përfaqësuesit e bizneseve kërkojnë lehtësim tarifor ose përjashtim të plotë për subjektet që prodhojnë deri në 500,000 litra në vit.

Norma aktuale prej 710 lekësh për hektolitër hyri në fuqi në janar 2023, duke rritur kostot e operimit dhe duke nxitur mbylljen e disa punishteve. Në vitin 2019 operonin 11 mikrobirrari me prodhim nën 500,000 litra në vit dhe me një prodhim të përbashkët prej rreth 740,000 litrash. Në vitin 2024 databaza e sektorit evidenton vetëm 9 prodhues të vegjël ose artizanalë, me një prodhim të gjithmbarshëm prej 274,762 litrash, ndërsa në shtator 2026 numri i subjekteve aktive është reduktuar më tej në 5 deri në 6.

Në letrën drejtuar komisionit parlamentar, Shoqata e Mikrobirrarive argumenton se në vitin 2024 grupi i nëntë prodhuesve të vegjël përfaqësonte vetëm 0.30% të volumit të tregut të evidentuar. Përfaqësuesit e sektorit sqarojnë se mbyllja e një mikrobirrarie sjell humbjen e investimit prodhues, të vendeve të punës, të një taksapaguesi dhe të blerjeve nga furnitorët vendas. Shoqata e Mikrobirrarive thekson gjithashtu se diferencimi fiskal lejohet nga direktiva europiane dhe zbatohet aktualisht në Shqipëri për sektorin e verës.

Shoqata kërkon që në paketën e re fiskale të vendoset një klasifikim i ri zyrtar: nano-birraritë deri në 100,000 litra në vit, mikrobirraritë nga 100,001 deri në 500,000 litra, birraritë e mesme nga 500,001 deri në 2,000,000 litra dhe prodhimi industrial mbi 2,000,000 litra në vit. Prodhuesit kërkojnë gjithashtu që masa e re të pilotohet për një periudhë 2 deri në 3-vjeçare dhe më pas të rivlerësohet me tregues të matshëm si punësimi, investimet, TVSH-ja, prodhimi vendas, importet dhe eksportet. Ndër kërkesat e tjera përfshihen përjashtimi nga akciza për birrën që përdoret për prova dhe kërkim-zhvillim, deklarimet e konsoliduara, dokumentimi elektronik dhe rishikimi i garancive administrative.

Përmes letrës zyrtare drejtuar deputetëve, Shoqata e Mikrobirrarive theksoi: «Sipas të dhënave historike të sektorit, në vitin 2019 operonin 11 mikrobirrari me prodhim nën 500,000 litra/vit, me prodhim të përbashkët rreth 740,000 litra. Në vitin 2024 databaza e sektorit evidenton 9 prodhues të vegjël/artizanalë me vetëm 274,762 litra së bashku. Kjo nënkupton një rënie të volumit të këtij grupi prej rreth 63% në pesë vjet. Sipas vlerësimit aktual të Shoqatës (shtator 2026), numri i mikrobirrarive aktive është reduktuar më tej në rreth 5–6 subjekte».

Organizata shton më tej se nuk kërkon ulje të standardeve të sigurisë ushqimore, por që prodhuesit artizanalë të mos trajtohen me të njëjtën strukturë sikur të kishin kapacitetet e një fabrike industriale: «Nuk pretendohet se akciza është shkaku i vetëm i këtyre mbylljeve; kostot e lëndëve të para, energjisë, financimit dhe konkurrenca kanë rol. Megjithatë, pesha e politikës së akcizës nuk mund të injorohet. Sektori nuk kërkon ulje të standardeve të sigurisë ushqimore dhe as përjashtim nga detyrimet e përgjithshme të një biznesi të formalizuar. Kërkesa është që prodhuesit shumë të vegjël të mos trajtohen fiskalisht dhe administrativisht sikur të kishin të njëjtën strukturë dhe kapacitet me një fabrikë industriale».