Sa i kushton Kosovës varësia energjetike — SHBA kërkon lidhje me gazin?

PRISHTINË — Kosova e mbylli vitin 2025 me një kërcim të paprecedent në konsumin e energjisë: 1,675.8 ktoe sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës — rritje prej 13.4% brenda një viti. Kapacitetet prodhuese mbetën të palëvizura, duke thelluar hendekun midis asaj që vendi konsumon dhe asaj që prodhon.

Rritja e konsumit u nxitua kryesisht nga amvisëritë, me shtesën absolute më të madhe: +93.9 ktoe, ose rreth 47% të rritjes totale. Transporti renditet i dyti me +41.5 ktoe — 21% e rritjes — ndërkohë industria kontribuoi me +31.8 ktoe, rritje prej 10.17% ndaj 2024.

Profili energjetik i industrisë mbetet i brishtë: 62% e konsumit industrial mbështetet në produkte nafte, 25% në energji elektrike, 9% qymyr dhe vetëm 4% biomasa. Energjia solare shfaqet për herë të parë në bilancin vjetor me 1.5 ktoe — shifër simbolike krahasuar me nevojat.

Fatura e importit po rritet me shpejtësi alarmante. Të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë se gjatë katër viteve të fundit vendi ka shpenzuar rreth 735 milionë euro vetëm për import energjie elektrike. Vetëm në 2025, kjo shifër u rrit nga 142 milionë euro në 259 milionë euro.

Pikërisht në këtë kontekst, Shtetet e Bashkuara kanë ripërsëritur thirrjen ndaj Kosovës. E Ngarkuara me Punë e Ambasadës amerikane, Anu Prattipati, e cilësoi lidhjen me rrjetin e Gazit të Lëngëzuar Natyror (GNL) si "hap të domosdoshëm" për forcimin e sigurisë energjetike — jo vetëm çështje ekonomike, por edhe element i sigurisë kombëtare.

Prattipati paralajmëron se "ndërtimi i infrastrukturës së nevojshme do të marrë kohë" dhe Kosova duhet të lëvizë shpejt. Eksportet amerikane të GNL-së pritet të dyfishohen deri në 2030, duke u shpërndarë përmes Korridorit Vertikal të Gazit dhe terminalit lundrues të gazit natyror në Kroaci.

Prattipati vë në dukje se Kosova mund të lidhet edhe me gazsjellësin që po ndërtohet nga terminali i LNG-së në Aleksandrupoli të Greqisë deri në Shkup të Maqedonisë. Qeveria Kurti nuk ka dhënë asnjë reagim publik ndaj kësaj thirrjeje — duke lënë varësinë energjetike pa alternativë afatgjate.

Burim: Nacionale
— Redaksia ZHURMA