Sa kompani shqiptare të ndërtimit do të falimentojnë për shkak të standardeve të BE-së?

TIRANË — Prodhuesit shqiptarë të materialeve të ndërtimit po përballen me një sfidë të madhe: përshtatja me standardet e Bashkimit Europian (BE) para anëtarësimit të Shqipërisë. Ilda Baraj, anëtare e Shoqatës së Bashkimit të Prodhuesve Shqiptarë, thotë se kompanitë duhet të investojnë në teknologji, mbrojtje mjedisi dhe standarde teknike, por kostoja e këtij transformimi do të përballohet kryesisht nga vetë bizneset.

Sipas Barajt, rreth 90% e kompanive anëtare të shoqatës kanë filluar investimet, por shumë prej tyre mund të mos arrijnë të mbijetojnë. "Për shkak të vështirësive financiare, pritet që një pjesë e kompanive të falimentojë," thekson ajo. Kompanitë më të mëdha, si K.I.D Alb dhe prodhuesit e çimentos, kanë nisur ndryshime teknologjike, por ato më të vogla ende janë larg përmbushjes së standardeve.

Një nga problemet kryesore është barrë fiskale e lartë dhe mungesa e lehtësive për promovimin e produkteve shqiptare. "Industria prodhuese shpesh shihet si kosto për ekonominë, jo si sektor që krijon vlerë të shtuar," shpjegon Baraj. Në Itali, prodhuesit e tullave paguajnë tarifa më të ulëta për energji, ndërsa në Shqipëri një prodhues paguan tre herë më shumë për 1 kWh sesa një qytetar.

Mungesa e monitorimit të plotë të standardeve bën që shumë kompani të mos jenë në dijeni të detajeve teknike. Megjithatë, bizneset kanë marrë udhëzime dhe kanë filluar investimet. Kompania K.I.D Alb, për shembull, ka përmirësuar sistemet e filtrimit dhe teknologjinë prodhuese për të reduktuar emetimet e dëmshme.

Zhvlerësimi i euros dhe tregu i vogël vendas e bëjnë situatën edhe më të vështirë. "Eksportet kanë shënuar rënie për shkak të humbjeve nga zhvlerësimi i monedhës europiane," thotë Baraj. Me hapjen e tregut europian, produktet e importit do të vërshojnë, duke rritur konkurrencën për bizneset shqiptare.

Për të rritur konkurrueshmërinë, Baraj sugjeron që hyrja në Eurozonë do të ishte një hap pozitiv. "Nëse bizneset arrijnë të qëndrojnë të forta deri në hapjen e plotë të tregut, konkurrueshmëria e tyre do të rritet," thotë ajo. Megjithatë, pa mbështetje shtetërore, shumë kompani mund të mos arrijnë ta përballojnë këtë tranzicion.

Burim: Monitor
— Redaksia ZHURMA