Qëndrimi ulur dhe në këmbë: dy skajë të njëjtë problemi, sipas ekspertëve

LONDËR — Miliona punonjës, nga mjekët e infirmierët deri te mësuesit, shitësit dhe parukierët, kalojnë turnat e tyre të tëra në një pozicion të vetëm. Studimet e fundit konfirmojnë se asnjë nga dyja ekstremazhet nuk është e paqartë: trupi njerëzor nuk është ndërtuar për të qëndruar orë të gjata statik, sikurse theksojnë ekspertët e shëndetit të punës të cilët ATA i citeon sipas The Conversation.

Pse ka rëndësi

• Qëndrimi i gjatë ulur lidhet me dhimbje qafë, shpatullash dhe poshtë shpinës, ndërsa qëndrimi në këmbë shton presionin në gjunjë, ija dhe shputa.
• Një ditë e plotë në këmbë mund të ndryshojë qëndrimin e trupit dhe shpërndarjen e presionit, me pasojë që ndihen në të gjithë skeletin.
• Ekspertët rekomandojnë ndryshimin e pozicionit çdo 30–60 minuta, jo zëvendësimin e një statik me tjetrën.

Sipas ATA-së, specialistët paralajmërojnë që ulja e zgjatur shtyn trupin në pozicione që mbeshtesin qafën dhe shpatullat, duke krijuar tension muskulor që shpesh përhapet drejt kësulles dhe këmbëve. Në anën tjetër, Zëri.info raporton se punonjësit që kalojnë ditët në këmbë — si kamarierët dhe parukierët — raportojnë lodhje të rëndësishme, dhimbje mesi dhe një presion të shtuar në artikulacionet e këmbëve. Studimet tregojnë se lëvizja e vazhdueshme e peshës mbi shputa modifikon mënyrën se si forca transmetohen drejt kyçeve dhe shtyllës kurrizore, duke sjellë shqetësime që nuk kufizohen vetëm në anët e ulët të trupit.

Praktika e mirë nuk është të zëvendësohet ulja me qëndrimin në këmbë për 8 orë, por të krijohet një ritim lëvizjeje. Ekspertët e sigurisë në punë, të cilët të dy burimet i citojnë, japin tre hapa konkretë që çdo punonjës mund t'i aplikojë që nga(java kjo:

• Ndrysho pozicionin çdo 30–60 minuta. Nëse jeni ulur, ngrihni, ecni disa hapa, shtrini këmbët. Nëse jeni në këmbë, gjeni një minutë për të u ulur ose për të ngjitur këmbën e njëjtë mbi një rrethim të ultë (si një kuti apo skabelë) duke alternuar.
• Përshtani vendin e punës. Nëse punoni përballë kompjuteri, ekrani duhet të jetë në nivel të syve, shtyllat e duarve të formojnë një kënd 90 gradësh, dhe shputa të rrëzojnë plotësisht mbi tokë apo mbi një mbështetje. Këpucët me tëp të ulët dhe mbështetje qafe (arch support) redukojnë presionin e transmetuar drejt gjunjëve dhe ijeve.
• Integroni mikro-lëvizje. Një shtrirje 30-sekundesh e mushkërive të këmbës, rrotullime të këmbëve ose thithje të lehta të këmbëve ndërsa jeni në këmbë rritin qarkullimin dhe zvogëlojnë ngurtësinë. ATA thekson se aktiviteti fizik i rregullt jashtë orës së punës mbetet mbrojtja më e fortë afatgjatë.

Nuk ekziston një formulë universale: një person me probleme lombare mund të përfitojë më shumë nga ulja me mbështetje lombare të mirë, ndërsa dikush me vena varikoze do të ketë nevojë për pushime më shpesh në këmbë. Ekspertët paralajmërojnë që simptomat ndryshojnë nga individ në individ, dhe se këto këshilla janë parandaluese, jo kurative. Nëse dhimbjet vazhdojnë ose përkeqësohen, këshillohet konsultimi me një fizioterapeut ose mjek punë.

Burimet:

• ATA — çfarë i ndodh trupit kur kaloni gjithë ditën ulur ose në këmbë, sipas The Conversation dhe ekspertëve të shëndetit në punë
• Zëri.info — të njëjta sintetizë studimesh për efekte të uljes dhe qëndrimin në këmbë mbi artikulacione dhe muskulaturë
• Telegrafi — lidhja tru-zorrë dhe si stresi ndikon në trupin e punonjësit (kontekst shtesë për shëndetin në punë)

— Redaksia ZHURMA