Prelec: Humbja e Vuçiçit ndryshon ndikimin e Rusisë dhe Kinës

Humbja e thellë zgjedhore e Aleksandar Vuçiçit shënoi një ndryshim të rëndësishëm në skenën politike, pasi Rusia dhe Kina humbën një partner në Evropë pas zgjedhjeve të zhvilluara, ndërsa vendi hyri në një periudhë të re pas votimit të 25 tetorit. Sipas Tenea Prelecit nga Universiteti i Rijekës, ndryshimi i pushtetit në Serbi prek Moskën dhe Pekinin, por nuk do të thotë zhdukje e interesave apo rrjeteve të krijuara ndër vite.

Gjatë qeverisjes së tij, Vuçiç kultivoi lidhje të forta dhe u dekorua nga udhëheqësit Vladimir Putin dhe Xi Jinping, ndërsa Serbia vazhdon të sigurojë mbi tetëdhjetë për qind të gazit nga Rusia dhe të refuzojë sanksionet, kurse kompania kombëtare e naftës NIS mbetet në pronësi ruse. Nga ana tjetër, Kina mbetet partnere në projekte infrastrukturore dhe blerje armatimi, megjithëse Bashkimi Evropian kërkon zgjedhje të qarta strategjike pas mbështetjes së Iniciativës Globale të Sigurisë.

Lista Studentore, e cila shënoi fitore bindëse ndaj Partisë Përparimtare Serbe, nuk paralajmëroi ndryshime të mëdha në politikën e jashtme, duke ruajtur qëndrimin se nuk do të vendosë sanksione ndaj Rusisë dhe do të respektojë integritetin territorial të Ukrainës. Megjithatë, bartësi i listës, Ilija Sërdanoviç, deklaroi se pushteti i ri do të kërkojë qasje të plotë në dokumentacion dhe transparencë për të gjitha projektet e mëdha investuese dhe kontratat sekrete.

Ekspertja Tena Prelec vlerëson se mënyra e qeverisjes dhe e lidhjes së marrëveshjeve me partnerët e huaj mund të ndryshojë ndjeshëm, duke kaluar nga marrëveshjet e arritura në nivelet më të larta politike te forcimi i institucioneve dhe sundimi i ligjit.