Pagesat për koncesionet arrijnë në 1 miliard euro
Buxheti i shtetit ka shpenzuar rreth 1 miliard euro për dymbëdhjetë kontrata koncesionare gjatë periudhës 2017-2025.
Gjatë periudhës shtatëvjeçare nga viti 2017 deri në vitin 2025, arkiva e buxhetit të shtetit regjistron pagesa totale prej nëntëdhjetë e tetë miliardë lekësh, shifër kjo që përllogaritet në rreth një miliard euro. Këto fonde janë drejtuar për të mbështetur dymbëdhjetë kontrata të ndryshme koncesionare, ku përfshihen ndërtimi i Rrugës së Arbrit, shërbimi i skanimit, procesi i sterilizimit, laboratorët mjekësorë, Inceneratori i Tiranës, kontrolli shëndetësor bazë i njohur si check-up, dializa, mirëmbajtja e segmentit rrugor Milot–Morinë, infrastruktura arsimore, Inceneratori i Fierit, rruga Orikum–Dukat, si dhe Inceneratori i Elbasanit. Një pjesë e konsiderueshme e kësaj shume financiare, përkatësisht katër qind e dyzet milionë euro, rezulton e lidhur me marrëveshje që aktualisht ndodhen nën hetim penal.
Sipas të dhënave të publikuara rreth menaxhimit të fondeve publike, praktika e bashkëpunimit përmes modelit të Partneritetit Publik-Privat u intensifikua ndjeshëm nga ana e qeverisë menjëherë pas vitit 2015. Ndryshe nga periudhat e mëparshme kur koncesionet konsistonin kryesisht në dhënien e një shërbimi apo pasurie natyrore në përdorim ku operatorët i siguronin të ardhurat përmes tarifave ose aktivitetit të tyre, skemat e reja parashikonin që shteti të siguronte shlyerjen e detyrimeve çdo vit drejtpërdrejt nga arka e shtetit. Kjo trajektore e shpenzimeve u zbatua pavarësisht vërejtjeve dhe kundërshtimeve të shfaqura herët nga institucionet financiare ndërkombëtare, të cilat kërkonin që çdo nismë kontraktuale t'i nënshtrohej një vlerësimi paraprak mbi bilancin e kostove dhe përfitimeve ekonomike.
Kronologjia e angazhimit financiar tregon se sektori i shëndetësisë u përfshi herët në këtë formë bashkëpunimi, ku në vitin 2015 u lidhën kontratat për sterilizimin dhe kontrollin shëndetësor bazë, pasuar nga miratimi i dializës në vitin 2016 dhe laboratorëve në vitin 2019. Paralelisht, sektori i menaxhimit të mbetjeve u kurorëzua me kontratën e Inceneratorit të Elbasanit po në vitin 2015, ajo e Fierit në vitin 2017 dhe projekti i Tiranës në vitin 2019. Ndërhyrjet në infrastrukturë përfshinë mirëmbajtjen e rrugës Milot–Morinë në vitin 2017 dhe kontratën e Rrugës së Arbrit në vitin 2018. Aktualisht, teksa një numër kontratash po afrohen drejt përfundimit, mungojnë vlerësimet zyrtare se çfarë përfitimesh i sollën këto projekte ekonomisë kombëtare, përveç dyshimeve për abuzime me paratë e taksapaguesve.