Paçarada-Dumoshi: Poezia e Meti Rexhepit lidh frymën me ekzistencën
Hajdar Paçarada-Dumoshi ka paraqitur një analizë estetike dhe kritike për poezinë «Arratiset prej zemrës korube» të poetit Meti Rexhepi.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Hajdar Paçarada-Dumoshi ka bërë një analizë estetike të poezisë «Arratiset prej zemrës korube» të poetit Meti Rexhepi, ku thekson se autori ndërton një univers meditativ duke e shndërruar ajrin në një simbol të jetës, vdekjes, krijimit dhe përgjegjësisë njerëzore ndaj natyrës.
Vepra poetike e analizuar e nxjerr frymëmarrjen dhe praninë e padukshme të ajrit nga pavëmendja e përditshme për ta vendosur në qendër të një meditimi mbi misterin e qenies dhe kufijtë e ekzistencës. Në krijimtarinë e Rexhepit, hapësira poetike ndërtohet mbi një paradoks estetik ku e padukshmja merr fytyrë, prekje dhe fuqi vepruese, duke afruar përmasën kozmike me intimitetin e trupit.
Sipas Hajdar Paçarada-Dumoshit, figura e gjinjve të erës i jep ajrit një trup amësor, ku frymëmarrja përfytyrohet si ushqyerje e pandërprerë që bashkon gjallesat përpara nevojës për frymë. Paçarada-Dumoshi njoftoi se gjuha e përdorur në poezi i tejkalon kufijtë e klasifikimit të zakonshëm, duke i dhënë ajrit tipare njerëzore por edhe shtrirje përtej njeriut. Më tej, kritiku vlerëson se hapja e derës së zezë dhe rënia e vertikales së trupit e ndryshojnë tonin e veprës, duke e lidhur frymën me mundësinë e vdekjes dhe trupin e veçantë që mund të mbetet pa të. Paçarada-Dumoshi shpjegoi se titulli «Arratiset prej zemrës korube» sugjeron një brendësi të zbrazur prej nga është larguar ajo që e mbante të gjallë, ku folja e përdorur i jep largimit të frymës një vrull dramatik. Ndër të tjera, analisti vëren se pyetjet mbi Zotin, krijimin dhe materien e errët e zgjerojnë më tej këtë ankth poetik drejt së panjohurës.
Poezia e Meti Rexhepit përmban vargjet: «1. e jep dhe e merr një çast dhuntinë / përkëdhelë kudo e gjithçka / edhe kobrës gjuhën e helmët i lëpinë / puthë bukurinë dhe shëmtinë / dhe pas çdo puthjeje nuk i lanë buzët / pa përzgjedhje ngjizë dashurinë / kush e dëboi doemos e rrëzon / e mban tjetrin në këmbë e ngre lart / e shtyn në trajta mësymjesh gjaku gjela tinë / truri nuk lëvrohet pa plugun ajrorë / porse shpërfaqet fort e zemërohet / kur mbi shpinë shtrëngatash hip rebelohet / fërfëllon kulme përmbysë lisa mllefosur shfryn / dhe prore sogjetar: / mos përbuzet dhuntia që i dha qenësinë.»
Pyetje e përgjigje
Cila poezi e Meti Rexhepit është analizuar?
Analiza kritike e Hajdar Paçarada-Dumoshit është fokusuar në poezinë me titull «Arratiset prej zemrës korube» të poetit Meti Rexhepi.
Cilat janë temat kryesore të kësaj poezie?
Sipas analizës kritike, poezia trajton frymën si dhunti ekzistenciale, jetën, vdekjen, krijimin dhe përgjegjësinë njerëzore ndaj natyrës.