Pse Oda Amerikane kundërshton strategjinë e qeverisë për energjinë?

PRISHTINË — Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë ka kritikuar prioritetet e qeverisë në detyrë, duke deklaruar se politikat aktuale nuk adresojnë nevojën urgjente për rritjen e kapaciteteve vendore të prodhimit të energjisë elektrike. Sipas Odës, varësia e vazhdueshme nga importet e energjisë e ekspozon vendin ndaj luhatjeve të çmimeve dhe rreziqeve të furnizimit që nuk varen nga vendimmarrja e Kosovës.

Ministrja në detyrë e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, ka insistuar te gazifikimi i thëngjillit dhe ka propozuar importimin e gazit të lëngëzuar përmes Vlorës. Qeveria sheh këtë si një zgjidhje më praktike, pasi transmetimi i energjisë prodhuar atje nuk kërkon investime shtesë në infrastrukturën përcjellëse, ndryshe nga ndërtimi i një gazsjellësi të ri.

Oda Amerikane argumenton se vlerësimi i kësaj çështjeje vetëm mbi bazën e kostos fillestare është i gabuar. Ata theksojnë se çdo megavat i ri i prodhuar brenda vendit rrit stabilitetin ekonomik dhe pavarësinë strategjike. Si shembull, Oda citon krizën energjetike evropiane pas agresionit rus në Ukrainë, ku shtetet me kapacitete vendore rezultuan më të mbrojtura.

Sipas Odës, rruga më e shpejtë drejt sigurisë energjetike është përfshirja në infrastrukturën rajonale të LNG-së amerikane. Kjo alternativë konsiderohet ekonomikisht më e favorshme, sidomos përmes ndërtimit të interkoneksionit të gazit përmes Maqedonisë së Veriut, një projekt i mbështetur nga studimet e Korpusi i Inxhinierëve i Ushtrisë së SHBA-së në kuadër të programit të MCC.

Lidhur me gazifikimin e qymyrit, Oda Amerikane vlerëson se ky proces nuk mund të adresojë nevojat urgjente të vendit. Një projekt i tillë kërkon kohë shumë më të gjatë për realizim dhe financimi i tij mbetet i pasigurt, për shkak të politikave ndërkombëtare për dekarbonizim, gjë që e bën atë një opsion vetëm për sigurinë afatgjatë.

Institucioni propozon një qasaj të dyfishtë: zhvillimi i shpejtë i kapaciteteve të reja gjeneruese me bazë LNG për të zgjidhur nevojat afatshkurtra dhe afatmesme, ndërkohë që paralelisht të vazhdohet vlerësimi i opsioneve për shfrytëzimin e burimeve vendore. Kjo strategji synon të forcojë konkurrueshmërinë ekonomike dhe të reduktojë varësinë nga tregjet rajonale.

Kjo përballje mes qeverisë dhe rekomandimeve të Odës Amerikane nxjerr në pah një dilemë strategjike: nëse Kosova duhet të pranojë një zgjidhje të shpejtë dhe më të lirë në fillim, apo të investojë në një infrastrukturë që garanton pavarësi të plotë energjetike.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA