Çfarë do të thotë 'optimizimi' i pranisë së KFOR-it në Kosovë?

PRISHTINË — Para saktësisht 27 vitesh, NATO i dha fund sulmeve ajrore ndaj forcave serbe pas 78 ditësh operacioni, duke hapur rrugën për hyrjen e KFOR-it në Kosovë. Sot, prania e Aleancës në vend është shumë më e vgël sesa në fillim të misionit.

Javën e kaluar, Komanda e NATO-s për Evropën në SHAPE të Belgjikës njoftoi se Aleanca do të "optimizojë" praninë në Kosovë, duke e arsyetuar me përmirësimin e situatës së sigurisë. Ky njoftim vjen pikërisht në 27-vjetorin e përfundimit të sulmeve ajrore kundër forcave serbe.

Në një kolumnë në Koha, gazetari Augustin Palokaj argumenton se efikasiteti i NATO-s në Kosovë nuk varet nga numri i ushtarëve, por nga rrethanat politike. Sipas tij, zvogëlimi i trupave nuk duhet të shkaktojë shqetësim nëse kushtet politike në terren mbeten të përshtatshme.

Palokaj thekson se dhuna ndaj forcave të KFOR-it në maj të vitit 2023 dhe sulmi terrorist në Banjskë nuk ndodhën për shkak se KFOR-i nuk kishte mjaft ushtarë. Autorët e sulmeve, shkruan ai, vlerësuan se kishin momentin e përshtatshëm politik për t'i kryer ato.

Sipas kolumnës, NATO-ja duhet të ketë nxjerrë mësime nga sulmet e vitit 2023 dhe të insistojë që autorët të dënohen, për të mos lejuar përsëritjen e incidenteve. Pa këtë llogaridhënie, argumenton Palokaj, zvogëlimi i pranisë mund të çojë në dobësimin e efektit parandalues të Aleancës.

Luftërat në ish-Jugosllavi, sipas Palokajt, treguan se liria dhe demokracia në Evropë nuk mund të konsiderohen të garantuara vetvetiu. Gjenocidi në Bosnjë e Hercegovinë çoi ndryshimin e rolit të NATO-s, nga aleanca defensive në forcë ndërhyrëse për të ndaluar krizat humanitare.

Ndryshimi i rrethanave çoi edhe në zgjerimin e Aleancës, duke përfshirë Suedinë dhe Finlandën. Efikasiteti i NATO-s, përfundon Palokaj, matet jo vetëm me numrin e ushtarëve në terren, por me forcën e parandalimit dhe angazhimin politik për të mbajtur përgjegjësi autorët e sulmeve.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA