Kriza politike në Kosovë dhe paqartësitë për drejtimin e shtetit
Kuvendi shpërndahet nëse dështon zgjedhja e presidentit, ndërsa Kushtetuta nuk e rregullon plotësisht çështjen e ushtrimit të detyrës.
Institucionet e Kosovës po përballen me një afat vendimtar deri më 6 tetor për të përmbyllur zgjedhjen e kreut të ri të shtetit. Sipas përcaktimeve nga aktgjykimet për rastet KO256/26 dhe KO258/26 të Gjykatës Kushtetuese, periudha prej gjashtëdhjetë ditësh për këtë proces kishte nisur më 8 gusht. Në rast se deputetët nuk arrijnë ta zgjedhin presidentin brenda këtij afati, pasojat janë të paracaktuara nga neni 82 i Kushtetutës, i cili parasheh shpërndarjen e Kuvendit dhe shpalljen e zgjedhjeve të jashtëzakonshme. Kjo procedurë aktivizohet drejtpërdrejt pa pasur nevojë për ndonjë vendim shtesë nga ana e Kuvendit. Një parim i ngjashëm ishte theksuar edhe në një aktgjykim të lëshuar në muajin mars, i cili përcaktonte se dështimi brenda afatit kushtetues çon gjithashtu në zgjedhje të parakohshme që duhet të organizohen brenda dyzet e pesë ditëve.
Megjithatë, situata aktuale sjell një ngërç të rëndësishëm lidhur me udhëheqjen e vendit pas këtij afati. Zakonisht, kompetencat i kalojnë kryetarit të Kuvendit në cilësinë e ushtruesit të detyrës. Kësaj radhe, kjo zgjidhje ndërlikohet sepse Albulena Haxhiu ka mbajtur pozitën e kryetares së Kuvendit dhe e ka ushtruar detyrën e presidentes tashmë për gjashtë muaj, pasi kishte marrë mandatin pas përfundimit të periudhës së Vjosa Osmanit më 4 prill. Sipas paragrafit të tretë të nenit 90 të aktit më të lartë juridik, posti i ushtruesit të detyrës nuk lejohet të zgjatet më shumë se gjysmë viti, një afat ky që përfundoi të dielën, më 4 tetor.
Kjo situatë ka nxjerrë në pah një paqartësi që nuk gjen një zgjidhje të shprehur në dispozitat aktuale. Sipas vlerësimeve nga disa organizata të shoqërisë civile në vend, kufiri kohor i përcaktuar aty është absolut, duke ngritur pikëpyetje se kush do t'i mbajë kompetencat presidenciale pas datës katër tetor nëse nuk është zgjedhur ende një president i ri, ndërkohë që vendi rrezikon shkuarjen drejt zgjedhjeve të reja parlamentare.
Burimet: JavaNews; Periskopi; Tetova Sot; Veriu.info; Gazeta Metro (klaster 9 outlets).