Si mund të jetë Haxhiu kryeparlamentare e president njëkohësisht?

Në një shtet ku të tri pushtetet do të duhej të kishin tri adresa, Albulena Haxhiu sot ka dy. Sapo Kuvendi i Kosovës e miratoi Projektligjin për sigurimin e detyrueshëm të kujdesit shëndetësor me 80 vota për, zero kundër, zero abstenim, dokumenti i radhës duhet të presë për t’u nënshkruar nga "presidenti i vendit" — që në rastin konkret është kryeparlamentarja, si "ushtruese e detyrës së presidentes".

Kushtetuta e Kosovës ka parashikuar zëvendësime të përkohshme. Ajo nuk ka parashikuar që i njëjti person të drejtojë të njëjtën ditë seancën parlamentare, të shpallë minutë heshtje për një akademik të ndjerë, dhe pastaj — si "president" — të nënshkruajë ligjin që Kuvendi e ka kaluar nën drejtimin e tij. Dy nënshkrime, një person.

Ligji në fjalë është i mirë për qytetarët. Kjo duhet thënë pa hile. Pas 12 vitesh përpjekjesh dhe një rrëzimi në Gjykatën Kushtetuese në janar, Kosova më në fund ka një kornizë për sigurim të detyrueshëm shëndetësor. Armend Zemaj (LDK) dhe Uran Ismaili (PDK) votuan pro — por me vërejtje që janë të sakta: askush s’po thotë kur fillon zbatimi. Ministri i Shëndetësisë Arben Vitia s’dha datë. Profesori Liridon Bllaca tha hapur: qytetarët do paguajnë kontribut në fillim pa marrë shërbime; plotësimi mund të zgjasë pesë vjet.

Por legjitimiteti i një ligji nuk varet vetëm nga teksti — varet edhe nga kush e nënshkruan. Një "ushtruese e detyrës" që është njëkohësisht shefe e organit që e prodhon ligjin, duke e nënshkruar atë si shef i shtetit, është një koncentrim i roleve që s’ndodh rastësisht. Është pasojë e drejtpërdrejtë e bllokimit të presidencës dhe e zgjedhjes së Kurtit për të mos kërkuar kompromis.

Kontrast i ftohtë: në janar, Kushtetuesja e rrëzoi paraardhësin e këtij ligji sepse Kuvendi "bëri shkelje procedurale gjatë procesit ligjbërës". Sot ai vetë Kuvend kalon ligjin e ri në kushte ku kontrollet institucionale — shef i shtetit i pavarur nga shef i Kuvendit — janë mbyllur në një zyrë.

Nuk është puç. Është vakuum. Dhe vakuumin, dikush duhet ta mbushë. Haxhiu po e mbush.

Nëse LVV-ja dëshiron të kalojë ligje madhore pa opozitë dhe t’ia nënshkruajë vetes rezultatin, le ta thotë hapur. Nëse nuk dëshiron këtë perceptim, le ta kërkojë një president. Zgjidhja është teknike; bllokimi është politik.

Burim: Evropa e Lirë

— Redaksia ZHURMA