Dialogu 15-vjeçar dështoi — kërkohet diplomaci imponuese e SHBA-së
Analiza përmend dështimin e dialogut 15-vjeçar të ndërmjetësuar nga BE-ja dhe propozon rikthimin e modelit amerikan të presionit të vitit 1999.
PRISHTINË — Diplomacia imponuese, që ndërlidh negociatat politike me kërcënimin ushtarak, po shihet si zgjidhja e vetme për marrëveshjen mes Kosovës dhe Serbisë. Sipas një analize të publikuar, modeli i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian ka dështuar të prodhojë rezultate konkrete pas gati 15 vitesh bisedime të vazhdueshme teknike.
Ky koncept, i shtjelluar nga studiuesit Alexander L. George dhe Thomas Schelling, sugjeron se fuqia diplomatike nuk bazohet vetëm te kompromisi. Suksesi në marrëdhëniet ndërkombëtare varet nga aftësia për ta bindur kundërshtarin se rezistenca e mëtejshme do të ketë kosto më të larta sesa pranimi i marrëveshjes.
Historia e shpërbërjes së ish-Jugosllavisë dëshmon se ndërhyrja perëndimore e udhëhequr nga SHBA-ja ka qenë vendimtare për marrëveshjet politike. Siç vërejnë studiuesit Steven L. Burg dhe Paul Shoup, përpjekjet e hershme evropiane dështuan për shkak të mungesës së mekanizmave efektivë për zbatimin e armëpushimeve.
Në Bosnjë, vetëm pas masakrës së Srebrenicës në korrik 1995, NATO ndërmori një fushatë ajrore që detyroi palët të pranonin negociatat e Daytonit. Ngjashëm, në Kosovë, dështimi i bisedimeve në Rambuje u pasua nga sulmet ajrore të NATO-s që sollën çlirimin e vendit.
Në rrethanat aktuale, Serbia vazhdon me një strategji hibride për të penguar konsolidimin ndërkombëtar të shtetësisë së Kosovës. Kjo bën që dialogu aktual të mbetet i bllokuar në një status quo, ndërsa diplomacia evropiane dëshmon se nuk i posedon instrumentet për të garantuar zbatimin e marrëveshjeve.
Për këtë arsye, analistët kërkojnë angazhim të drejtpërdrejtë strategjik të Uashingtonit në këtë proces. SHBA-ja zotëron avantazhe unike përmes ndikimit në NATO dhe pranisë në KFOR, duke ofruar kështu një kapacitet që Bashkimi Evropian nuk e ka për të lidhur diplomacinë me sigurinë.
Marrëveshja e qëndrueshme kërkon një garantues të fuqishëm që siguron implementimin e saj në terren. Përfshirja direkte amerikane vlerësohet si fundamentale për krijimin e kushteve që do të mundësonin përmbylljen e konfliktit dhe vendosjen e një paqeje të qëndrueshme ndërmjet dy shteteve.
Burim: Gazeta Dukagjini
— Redaksia ZHURMA