Di Lellio: Dhomat e Specializuara u ngritën nga ultimatumi i huaj

Në Shkollën Harvard Kennedy, brenda panelit të Qendrës Carr-Ryan për të Drejtat e Njeriut, u diskutua tema mbi Dhomat e Specializuara të Kosovës dhe procesin ndaj katërshes së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Panelistët e mbledhur në këtë ngjarje ishin Kathryn Sikkink, profesor për politikat e të drejtave të njeriut në Shkollën Harvard Kennedy, dhe Anna Di Lellio, sociologe ligjëruese në Universitetin e New Yorkut, e cila ka shërbyer më parë në Kosovë si Komisionarja për Media në OSBE.

Sipas sociologes Anna Di Lellio, themelimi i këtij institucioni erdhi më shumë si një ultimatum sesa si një vendim sovran, ku një shkëmbim letrash mes Presidentit të Kosovës dhe shefes së politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Catherine Ashton, u shndërrua në traktat. Ajo theksoi se Hashim Thaçi e shtyu ligjin e vitit 2015 në Kuvend nën trysni të jashtëzakonshme politike nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian. Për më tepër, Di Lellio sqaroi se baza e gjykatës mbështetej në pretendime të pabaza për trafikim organesh që ishin hedhur poshtë më parë nga Tribunali për Krimet e Luftës në ish-Jugosllavi. Ajo përmendi se ish-prokurorja Carla del Ponte i ishte referuar një dëshmitari me kodin K144, ndërkohë që sipas saj një dëshmitar i tillë nuk kishte ekzistuar kurrë, pasi dëshmitari i fundit i mbrojtur në atë tribunal ishte K116. Senatori zviceran Dick Marty kishte raportuar më 2010 për indikacione rreth kësaj çështjeje.

Gjatë diskutimit në Harvard, Di Lellio shtoi se Dhomat e Specializuara përbëhen vetëm nga gjykatës ndërkombëtarë dhe kanë selinë jashtë vendit, ndërsa dega që duhej të themelohej në Kosovë sipas legjislacionit nuk u ngrit asnjëherë. Ajo theksoi gjithashtu se pas miratimit të ligjit, në një takim informues për donatorët u raportua se të pandehurit rrezikonin dënime me burgim të përjetshëm, gjë që nuk ishte bërë e ditur për mbrojtjen. Ndër shqetësimet e ngritura ishte edhe fakti se disa dëshmitarë kishin dorëzuar dëshmitë vetëm me shkrim pa i dhënë mundësi mbrojtjes t'i pyeste, ndërsa shumë të tjerë kishin dëshmuar me identitet të fshehur. Për këtë çështje, Di Lellio përmendi se «Po është e duhur dhe e nevojshme që të mbrohen dëshmitarët por deri në çfarë mase e bëjmë këtë në shkelje të të drejtave të njeriut».