D+ zbulon: 81% e qytetarëve ende nuk e vërejnë nivelizimin e çmimeve të barnave

PRISHTINË — Organizata Demokraci Plus (D+) ka publikuar analizën “Transparenca dhe zbatimi i rregullimit të çmimeve të produkteve medicinale në Kosovë”, duke vlerësuar se ligji i vitit 2023 për nivelizimin e çmimeve të barnave ka ardhur me vonesa dy vite, duke filluar zbatimin e Listës së Parë Zyrtare të Çmimeve vetëm në shkurt 2025.

Periudha e tranzicionit ka sjellë mungesa çmimesh të deklaruara, paqartësi në trajtimin e stoqeve dhe mungesa përkohshme barnash, përfshirë tretësirat infuzive NaCl. Anketa me qytetarë tregon se 81 për qind ende perceptojnë dallime çmimesh, ndërsa 40 për qind nuk di se çmimi zyrtar shënohet në banderolë.

Vetëm 5 për qind e anketuarve kanë raportuar dyshime për mospërputhje çmimesh, situatë që D+ i lidh mungesës së një fushateje informative të mjaftueshme. Analiza thekson edhe mangësitë ligjore: mungesa e negociimit drejtpërdrejtë me kompanitë farmaceutike për raste jashtëzakonshme dhe marzha maksimale 7.5 për qind për qarkullim me shumicë.

Koncepti i "shpenzimeve të tjera" mbetet i papërkufizuar, duke rrezikuar interesimin e operatorëve për furnizimin e tregut. Në vitin 2026 janë tërhequr autorizimet e marketingut për 33 produkte origjinatore, duke ngritur shqetësime për sigurinë e furnizimit me barna, sipas D+.

Kontrabanda e barnave vazhdon pavarësisht nivelizimit të çmimeve. Të dhënat e Doganës së Kosovë tregojnë se në 2025 janë konfiskuar 1,823.30 kilogramë produkte medicinale me vlerë mbi 93 mijë euro, duke dëshmuar se luftimi kërkon masa më të gjera sesa vetëm rregullimin e çmimeve.

D+ rekomandon rishikimin e Ligjit për Çmimin e Produkteve Medicinale: qartësimin e kompetencave për mbikëqyrje, rishikimin e marzhës 7.5 për qind, definimin e "shpenzimeve të tjera", krijimin e bazës ligjore për negociim çmimesh në raste jashtëzakonshme dhe riorganizimin e kompetencave ndërmjet Ministrisë së Shëndetësisë dhe mekanizmave teknike.

Burim: Zëri
— Redaksia ZHURMA