Çfarë përfiton Maqedonia e Veriut nga integrimi gradual në BE?

SHKUP — Mbi dy dekada pas Samitit të Selanikut të vitit 2003, ku u deklarua se e ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në BE, zgjerimi përballet me pengesa të shumta. Franca dhe Gjermania kanë propozuar një non-paper që synon t'i japë një shtysë të re dhe dinamizëm këtij procesi.

Dokumenti nuk e ndryshon synimin e anëtarësimit të plotë, por sugjeron që vendet kandidate të integrohen gradualisht në tregun, institucionet dhe politikat e BE-së para pranimit. Kjo sjell kalimin në një model ku përfitimet konkrete merren përgjatë negociatave dhe jo vetëm pasi të përfundojë i gjithë procesi.

Integrimi gradual do të funksiononte përmes 'blloqeve ndërtuese', duke mundësuar pjesëmarrje në programe e politika evropiane në varësi të reformave. Sipas autorëve të propozimit, ky mekanizëm do të krijonte motivim më të madh për shtetet aspirante dhe do ta bënte procesin më të prekshëm për qytetarët e tyre.

Propozimi synon të thjeshtojë metodologjinë aktuale dhe të shkurtojë pengesat e tepërta procedurale mes hapave të negociatave. Me pajtimin e shteteve anëtare, synohet avancimi i hapjes së të gjitha grupeve të negociatave, duke u përqendruar te përmbajtja e reformave dhe jo te procedurat burokratike.

Për Maqedoninë e Veriut, ky model shihet si një mundësi për të shmangur bllokimet e njëanshme nga shtetet fqinje. Procesi i Shkupit është penguar më parë nga Greqia për çështjen e emrit, ndërsa aktualisht mbetet i bllokuar nga Bullgaria për arsye të kërkesave historike, identitare dhe kushtetuese.

Përmes këtij integrimi, Shkupi mund të përfshihej në Tregun e Vetëm Evropian dhe në programe si Erasmus+, Horizon Europe apo Digital Europe. Kjo do të sillte përfitime të menjëhershme ekonomike dhe investime për bizneset vendase, pa mbetur peng i vetove të vazhdueshme dhe vonesave politike.

Sidoqoftë, këto përfitime do të jenë të kthyeshme në rast regresioni në reforma apo cenimi të parimeve themelore të bllokut. Nëse një vend kandidat shënon prapakthim, integrimi i tij gradual ndërpritet menjëherë, duke garantuar që procesi të mbetet i bazuar tërësisht në kritere e meritë.

Burim: Portalb
— Redaksia ZHURMA