Çfarë i ndalon e drejta ndërkombëtare Ramës kur flet për Kosovën?

PRISHTINË — Juristi Isuf B. Bajrami ka botuar një analizë në Fjala.info, ku argumenton se Republika e Kosovës, si shtet i pavarur dhe sovran, e ushtron autoritetin e saj kushtetues në përputhje me parimet e së drejtës ndërkombëtare, dhe se asnjë aktor i jashtëm nuk gëzon mandat të ndërhyjë në vendimmarrjen e saj.

Sipas Bajramit, deklaratat e liderëve të huaj — përfshirë ato të kryeministrit Edi Rama — mund të jenë pjesë e debatit diplomatik rajonal. Megjithatë, kur perceptohen si përpjekje për të kushtëzuar vendimmarrjen e institucioneve të Kosovës, lind nevoja për të rikujtuar parimet e rendit juridik ndërkombëtar.

Bajrami i referohet dy neneve të Kartës së Kombeve të Bashkuara: Neni 2(1) vendos barazinë sovrane të shteteve, ndërsa Neni 2(7) ndalon shprehimisht ndërhyrjen në çështjet e brendshme. Ky kuadër vendos kufij të qartë ndaj çdo forme presioni që synon të zëvendësojë vullnetin e institucioneve kombëtare.

Si precedent juridik, autori citon çështjen Nicaragua kundër Shteteve të Bashkuara (1986) të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë. Gjykata ka theksuar se parimi i mosndërhyrjes ndalon çdo formë ndërhyrjeje që synon të ndikojë në zgjedhjet politike të një shteti sovran — parim ky i sanksionuar edhe nga praktika e së drejtës ndërkombëtare.

Kushtetuta e Kosovës i jep forcë juridike këtij argumenti: Neni 1 deklaron se sovraniteti buron nga populli, ndërsa Neni 2 shpall se integriteti territorial dhe rendi kushtetues janë të pacenueshme. Asnjë aktor i jashtëm nuk mund të pretendojë legjitimitet politik për të marrë vendime në emër të institucioneve kosovare.

Konventa e Vjenës për Marrëdhëniet Diplomatike e vitit 1961 shtrihet si shtresë e tretë: personeli diplomatik ka detyrimin të respektojë ligjet e shtetit pritës dhe të mos ndërhyjë në punët e tij të brendshme. Bajrami e sheh si pasqyrim të një norme më të gjerë — marrëdhëniet fqinjësore ndërtohen mbi respekt reciprok, jo mbi diktim zgjidhjesh.

Gjithçka konvergon te emri Edi Rama. Bajrami nënvizon se paraqitjet publike të kryeministrit shqiptar — edhe ato pranë presidentit francez Emmanuel Macron — nuk i japin atij mandat politik apo juridik për të artikuluar vullnetin shtetëror të Kosovës. Ky parim nuk buron nga ndjeshmëri kalimtare, por nga themeli i rendit ndërkombëtar modern.

Burim: Fjala
— Redaksia ZHURMA