28% ryshfet ndërtimit: shifra e BBs qëndron, '1 n'3' s'qëndron

Pretendimi si raportuar

Që nga 28 prilli 2026, mediet shqiptare Lapsi, Boldnews dhe Bota Sot kanë përçuar dy shifra nga Banka Botërore: "28% e bizneseve kanë korrupsion në lejet e ndërtimit, katër herë mbi mesataren rajonale." Formulimi u ashpërsua edhe më tej kur ekonomisti Dorjan Teliti postoi në Facebook: "1 në 3 biznese paguan ryshfet për leje ndërtimi."

Burimi i gjurmuar

Shifrat vijnë nga Anketa e Ndërmarrjeve e Bankës Botërore 2025 (World Bank Enterprise Survey — WBES 2025), publikim periodik mbi klimën e biznesit. Revista ekonomike shqiptare Monitor e raportoi raportin e plotë; Lapsi dhe Boldnews e ripublikuan tekstin e saj pothuajse fjalë për fjalë.

Çka thotë burimi realisht

Sipas WBES 2025, 28% e bizneseve shqiptare deklaruan se u është kërkuar apo pritur të japin pagesa joformale për leje ndërtimi — katër herë mbi mesataren e grupit ECA (Evropa dhe Azia Qendrore) prej 7%. Kjo aritmetikë qëndron: 28 ÷ 7 = 4. API publik i Bankës Botërore konfirmon dhe figurën anësore: incidenca e përgjithshme e ryshfetit në Shqipëri është 15.1% (2025) — saktësisht çfarë citon edhe raporti origjinal.

Ku hyn shtrembërimi

Dy probleme hyjnë kur shifra kalon nga raporti te titujt:

1. Rrumbullakosja "1 në 3." Formulimi nënkupton rreth 33%, ndërkohë që WBES 2025 tregon 28% — pesë pikë përqind poshtë. Matematikisht, 28% barazohet me "1 në 3.6", jo "1 në 3." Shifra reale âsht shumë e lartë edhe ashtu; rrumbullakosja e shton padrejtësisht.

2. "Rajonale" pa kontekst. Shumica e titujve shkruajnë "mbi mesataren rajonale" pa sqaruar se cili rajon. Banka Botërore krahason Shqipërinë me mesataren e tërë Evropës dhe Azisë Qendrore (ECA) — grup i cili shtrihet nga Franca e deri te Kazakistani. Prania e vendeve me korrupsion shumë të ulët (Austria, Zvicra, Gjermania) në atë grup e zmadhon hendekun. Nëse krahasimi do të kufizohej vetëm te Ballkani Perëndimor — me profil korrupsioni të ngjashëm me Shqipërinë — diferenca do të ishte dukshëm më e vogël.

Verdikti i Zhurmës

Me rezervë. Shifra 28% dhe llogaritja 4× vijnë direkt nga Banka Botërore dhe janë matematikisht të sakta. Por dy probleme: (1) "1 në 3" overshoot-on me pesë pikë — 28% nuk âsht 33%; (2) "rajonale" pa emrin e grupit fsheh se krahasimi âsht me tërë ECA-n, jo vetëm Ballkanin. Shqipëria paraqet nivel shumë shqetësues korrupsioni në sektorin e ndërtimit — por media shqiptare e ka bërë mesazhin pak më dramatik se sa raporton vetë Banka Botërore.

Burim: Lapsi, Boldnews, Bota Sot. Burim parësor: Banka Botërore — Anketa e Ndërmarrjeve të Shqipërisë 2025

— Redaksia ZHURMA