Kuvendi e bashkuan kundër verdiktit të Hagës, nisin iniciativat ligjore

Më 28 shtator 2026, Kuvendi i Kosovës miratoi me unanimitet — 99 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim — një deklaratë që e çmon vendimin e Gjykatës Speciale në Hagë si të papranueshëm dhe e quan aktgjykimin e ish-krerëve të UÇK-së një padrejtësi ndaj luftës çlirimtare. Në të njëjtën ditë, protestat u zhvilluan në Prishtinë, Shkup, Austin (Teksas) dhe Sandnes-Stavanger (Norvegji) nën shenjë të sloganit "Jo në emrin tim". Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, u bashkua protestës me familjen, ndërsa nënkryetarja Vlora Çitaku kërkoi qeverisë ta sillë urgjent projektligjin për Dhomat e Specializuara. Aleanca shpalli gatshmëri për zhbërjen e Gjykatës Speciale, ndërsa Ardian Gola, në Asamblenë e Këshillit të Evropës, tha se pretendimet e Dick Martyt nuk janë vërtetuar dhe shprehu besim se Apeli do t'i rrëzojë akuzat.

Modeli

Reagimi ndaj verdiktit të 16 shtatorit zhvilloi dy fazë të qarta. Në ditët e para (17–20 shtator) dominoi shoku dhe pozicionimet e para të partisë: PDK-ja e quan vendimin politik, AAK-u e quajti të papranueshëm, VV-ja mbeti e heshtur publike përveç shpalljes së Gërvallas për 40 milionë euro shpenzuar për mbrojtje. Nga 21 shtatori, fokus u ndreq nga reagimet e rrjedhshme drejt veprimeve institucionale. Më 27 shtator, Kuvendi u mblodhi në seancë plenare; më 28 shtator votoi deklaratën me 99 vota dhe zgjodhi Vlora Çitakun nënkryetare. Pas votimit, PDK-ja kaloi në fazën legjislative: Arian Tahiri kërkoi projektligjin urgjent, Arben Mustafa shpjegoi se nisma synon kufizimin e mandatit dhe kalimin e shkallës së tretë të gjykimit në Kosovë, ndërsa Bedri Hamza lidhi kalimin e ligjit me diskutim për presidentin. Paralelisht, protestat e organizuara nga tifo-grupet dhe diaspora vazhdonin çdo natë në Prishtinë dhe u shpërndanë në Shkup dhe në SHBA. Gola, në Strasburg, theksoi se Gjykata Speciale nuk e vërtetoi raportin e Martyt dhe parashikoi anullim në Apel. Modeli tregon një bashkim parlamentar të rrallë të ndjekur nga presion i vazhdueshëm i rrugës për të kthyer vendimin nëpërmjet ligjërimit dhe procesit të apelit.

Këndvështrimet

• Kuvendi: miratoi me 99 vota deklaratën që e quan verdiktin e papranueshëm dhe mbrojtjen e UÇK-së si luftë të drejtë; zgjodhi Vlora Çitakun nënkryetare.
• PDK (Bedri Hamza, Vlora Çitaku, Arian Tahiri, Arben Mustafa, Nait Hasani): Hamza mori pjesë në protestë me familjen dhe tha se UÇK-ja bëri luftë çlirimtare; Çitaku kërkoi qeverisë ta sillë projektligjin për Dhomat e Specializuara; Tahiri kërkoi urgjencë legjislative; Mustafa shpjegoi se nisma kufizon mandatin dhe kërkon shkallë të tretë në Kosovë; Hasani kritikoi VV-në për 6 vite pasivitet.
• AAK (Ramush Haradinaj): quajti vendimin e papranueshëm dhe kërkoi bashkim të zërave të qytetarëve në Kuvend.
• LDK (Ukë Rugova, Besian Mustafa): Rugova tha se deklarata duhet votuar pas koordinimit të tekstit; Besian Mustafa mungoi nga votimi, larguar nga salla para se të mbahesh.
• Aleanca (Time Kadrijaj): shpalli gatshmëri për të votuar edhe zhbërjen e Gjykatës Speciale.
• VV (Gërvalla): ministra e Jashtme shpalli 40 milionë euro shpenzuar për mbrojtjen e katër krerëve; parti u kritikua nga Hasani për mangimin e veprimit 6 vite.
• Përparim Rama (kryetar i Prishtinës): tha se Kosova foli me një zë pas miratimit të deklaratës.
• Ardian Gola (nënkryetar i Kuvendit): në Asamblenë e KiE deklaroi se pretendimet e Dick Martyt nuk janë vërtetuar dhe beson se Apeli do t'i rrëzojë akuzat.
• Diaspora (Texas, Norvegji) dhe tifo-grupet: organizuan proteste nën shenjën "Jo në emrin tim" në mbështetje të ish-krerëve.
• BDI (Ahmeti): organizoi marsh në Shkup duke kërkuar liri për çlirimtarët.

Çfarë vjen

Qeveria pritet të sillë në Kuvend projektligjin për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara, me qëllim kufizimin e mandatit dhe kalimin e shkallës së tretë të gjykimit në institucione kosovare. PDK-ja shënon se pas kalimit të ligjit është e hapur për të diskutatë të tjera, përfshirë zgjedhjen e presidentit. Procesi i apelit në Gjykatën Speciale do të vazhdojë, me pritshmëri të shprehur nga Gola për anullim të dënimeve. Protestat e natës në Prishtinë do të vazhdojnë, ndërsa komunitetet e diasporës planifikojnë veprime të tjera. Serbia mund të shtojë presionin diplomatik dhe luftën hibride pas verdiktit.

Burimet: Kadrijaj: Aleanca gatshme te voteje për zhberjen e Gjykates Speciale Çitaku kërkon nga Qeveria projektligji për Dhomat e Specializuara pas deklaratës së… Rama: Kosova foli me një zë pas miratimit të deklaratës për Specialen Bedri Hamza merr pjesë në natën e 13-të të protestës për ish-krerët e UÇK-së Hasani kritika për LVV-në: 6 vite nuk bënë asgjë për Specialen Gola në KiE: Specialja nuk vërtetoi Dick Martyn, Apeli do rrëzojë akuzat Kuvendi miraton deklaratën për Specialen me 99 vota dhe zgjedh Vlora Çitakun Arian Tahiri: Qeveria s’ka arsye të vonohet për Ligjin e Speciales Komuniteti shqiptar në Teksas organizon tubim për ish-krerët e UÇK-së Haradinaj: Vendimi i Hagës është i papranueshëm, Kuvendi të bashkohet Ukë Rugova: Deklarata për çlirimtarët duhet votuar pas koordinimit të tekstit PDK: Kalimi i projektligjit për Specialen çel rrugën për tema tjera Gërvalla shpall 40 milionë euro shpenzuar për mbrojtjen e katër krerëve të UÇK-së në Hagu Protestat e tifo-grupeve në Prishtinë në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së Protesta në Shkup: Kryetari i BDI-së Ahmeti thirr liri për çlirimtarët