12 aktivistë kërkojnë referendum kundër Ligjit 21/2024 për zonat e mbrojtura
Grupi nismëtar iu kthye KQZ-së për 50 mijë nënshkrime; ligji lejon zhvillim turistik në zonat e mbrojtura dhe u rrëzua në Gjykatë Kushtetuese më korrik 2025.
TIRANË — Dyzetë aktivistë dhe qytetarë të angazhuar, ndërmjet tyre Besjana Guri, Blendi Salaj dhe Ersid Domnori, dorëzuan të enjten pranë Komisionit Qendror të Zgjedhjeve një kërkesë zyrtare për nisjen e procedurave referendumish që synon shfuqizimin e Ligjit nr. 21/2024, të cilin e miratoi Kuvendi më 22 shkurt 2024 dhe e shpalli Presidenti Bajram Begaj më 18 mars të atij viti.
Kërkesa, e drejtuar Komisionerit Shtetëror Ilirjan Celibashi, kërkon miratimin e procedurave dhe pajisjen e grupit me formularët për mbledhjen e 50 mijë nënshkrimeve të zgjedhësve të rregjistruar, kushti ligjor për të forcuar referendum. Nismëtarët lidhin pengesën me ndryshimet e vitit 2024, të cilat, sipas tyre, habasin ndërtime dhe zhvillime turistike brenda zonave me regjim mbrojtjeje, kundërshtojnë qëllimin e ruajtjes së ekosistemeve dhe habitateve natyrore.
Në argumentimin e tyre, grupi thekson nënin 33 të ligjit, që lejon veprimtari të caktuara në strukturat ekzistuese në zonat e mbrojtura, duke përfshirë edhe zhvillime të lidhura me turizmin. “Një qasje që bie ndesh me vetë frymën dhe objektivat themelore të legjislacionit”, shkruajnë ata, duke paralajmëruar se formulimi mund të kthehet në përjashtim për ndërtime intensive në territore me vlera mjedisore të veçanta.
Nismëtarët referojnë edhe angazhimet ndërkombëtare të Shqipërisë për mbrojtjen e biodiversitetit, të cilat, sipas tyre, tërhiqen nga zhvillimet masive infrastrukturore. Ligji 21/2024 u përballë me ankesë në Gjykatën Kushtetuese nga një e pesta e deputetëve, por më 31 korrik 2025 Gjykata e rrëzoi kërkesën për papajtueshmëri kushtetuese.
Parë kësaj, në qershor 2026, 96 organizata të shoqërisë civile kërkuan rishikimin e politikave që prekë zonat e mbrojtura, ndërsa organizatat mjedisore bojkotuan proceset konsultuese të Ministrisë së Mjedisit, duke refuzuar të marrin pjesë sa kohë ligji mbetet në fuqi. Kjo lëvizje vjen pas më shumë se dy vitesh debati publik mbi ndikimin e ligjit.
Pika kulmore e rezistencës ka qenë Pishë Poro–Nartë, ku Revolucioni Flamingo vijon në ditën e 69-të të protestës kundër projekteve në zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë. Foto nga Reporter.al tregon protestuesë me pankarta në vendndodhjen e mësipërme, duke theksuar që nisma referendumish nuk është e veçantë, por pjesë e një kampanje më të gjerë qytetareje.
Procedura referendumish është ende në fazën e kërkesës për miratimin e rregullave nga KQZ. Në Shqipëri referendumi është i miratuar nga Kushtetuta, por mekanizmi ka qenë i papërdorur që nga viti 1998, kur u votua për miratimin e Kushtetutës së Republikës.
Burim: Citizens Channel
— Redaksia ZHURMA
